A Real Orden de Caballeros de María Pita recibiu este martes no Museo Naval de Madrid unha réplica da Carta Universal atribuída a Juan de la Cosa, datada arredor de 1500. O maestre da orde, José Vázquez Forno, aceptou o exemplar das mans do presidente da asociación responsable da reprodución, Juan Lago-Novás y Búa. A entrega tivo lugar nun acto institucional que contou con representantes militares e culturais e que busca traer a copia a A Coruña para a súa exhibición pública. A reprodución pretende poñer en valor a presenza da cidade nese mapa primitivo e subliñar o seu papel histórico como porto de referencia.
O orixinal da Carta Universal consérvase no Museo Naval de Madrid, onde tivo lugar a cerimonia de entrega. A réplica, realizada pola asociación dedicada á difusión deste legado cartográfico, será trasladada a A Coruña e próximamente estará accesible aos cidadáns nunha mostra que organizará a Real Orden. Trátase, segundo os organizadores, dun exemplar único polo seu significado histórico e pola fidelidade á cartografía primitiva.
No acto participaron, ademais do presidente da asociación e do maestre da Real Orden, o vicepresidente da entidade, Gregorio Bueno, representantes do Museo Naval e membros da propia Real Orden. Tamén asistiron autoridades militares de alto rango e outros responsables institucionais que respaldaron a iniciativa. A presenza destas autoridades subliña o interese por conservar e difundir documentos que conectan Galicia coa historia dos descubrimentos.
Entrega e destino da réplica
A réplica chegará a A Coruña co obxectivo de ser exhibida nun espazo aberto ao público; a Real Orden encargarase da súa custodia e difusión. Segundo anunciaron os organizadores, o mapa reafirma a presenza xa reflectida da cidade na carta de 1500, o que reforza o valor patrimonial e simbólico do porto coruñés. A mostra permitirá a investigadores e visitantes apreciar unha reprodución achegada ao orixinal, sen expoñer a peza histórica conservada en Madrid.
A asociación promotora explicou que a entrega obedece á vontade de recoñecer o traballo da Real Orden por manter viva a memoria de A Coruña. Pola súa parte, a entidade coruñesa considera que a réplica será unha ferramenta para fomentar a educación histórica na cidade e para atraer a turistas e estudiosos interesados na cartografía antiga. A exhibición está concebida como un proxecto cultural con actividades paralelas que contextualicen o mapa.
«Agradecemos que a Real Orden fose considerada depositaria deste exemplar e valoramos que a carta reafirma o protagonismo do noso porto naquela época», dixo o maestre ao recoller a réplica.
Autoridades presentes e significado histórico
Entre os asistentes figuraron altas autoridades militares: o Xefe do Estado Maior do Exército de Terra (JEME) e o Xefe do Estado Maior da Armada (AJEMA), representados polo xeneral de exército Amador Enseñat y Berea e polo almirante xeral Antonio Piñeiro Sánchez, respectivamente. Tamén acudiu o comendador da Real Orden en Madrid, Juan Antonio Caínzos, e outros membros destacados da institución. A concurrencia puxo de relevo o carácter institutional e a vontade de proxectar o patrimonio marítimo galego.
O acto celebrouse en paralelo a actividades da Real Orden, que na mesma xornada investiu once novos cabaleiros, segundo comunicou a organización. Esa circunstancia engadiu un carácter cerimonial á entrega e reforzou a visibilidade pública do acto. Os promotores agardan que a réplica contribúa á programación cultural de A Coruña nos próximos meses.
A Carta Universal atribuída a Juan de la Cosa é considerada unha das primeiras representacións cartográficas que inclúen o continente americano, froito das primeiras exploracións españolas de finais do século XV e comezos do XVI. O mapa orixinal figura entre os documentos máis relevantes para o estudo da cartografía da era dos descubrementos e das rutas marítimas que conectaron Europa e o Novo Mundo.
Para A Coruña, a chegada desta copia supón unha ocasión para reforzar o seu vínculo histórico coa navegación e o comercio atlántico. Os responsables da Real Orden resaltaron a dimensión pedagóxica do proxecto e a súa intención de integrar a réplica en actividades formativas destinadas a escolares e ao público xeral. A cidade, por tanto, gaña un recurso para a divulgación do seu pasado marítimo.
Os promotores do traslado prometeron que a exposición será divulgada con antelación e que se organizarán conferencias e visitas guiadas vinculadas ao mapa e á figura de Juan de la Cosa. Mentres tanto, a réplica permanece baixo custodia ata que se confirme o seu calendario de exhibición en A Coruña, onde se espera que atraia tanto residentes como visitantes interesados na historia da cartografía e da navegación.
