A renda dispoñible bruta por habitante en Galicia situouse en 20.099 euros en 2024, segundo a última estatística do Instituto Galego de Estatística (IGE), o que supón un avance do 5,5 % respecto aos 19.053 euros do ano anterior. O dato confirma unha mellora nominal dos ingresos e, ao mesmo tempo, pon ao descuberto tendencias estruturais que seguen marcando a economía rexional: menor peso do salario, maior protagonismo das rendas do capital e unha xeografía da riqueza moi polarizada.
Como se compón a suba: menos soldos, máis capital e transferencias
Os detalles que publica o IGE nas «Contas do sector fogares» amosan que a composición do ingreso cambiou. Os salarios, que hai unha década representaban preto do 50 % do total, redúcense ata o 46 % na serie máis recente, un mínimo histórico que alerta sobre a fragilidade da remuneración por traballo na comunidade. Non é un fenómeno exclusivo de Galicia, pero aquí percíbese con maior intensidade pola estrutura produtiva e pola elevada presenza de pemes e emprego estacional.
En paralelo, as rendas da propiedade gañaron terreo: pasaron do 3,2 % en 2022 ao 5,3 % en 2023. Ese crecemento pode deberse tanto a maiores rendementos financeiros como a ingresos por alugueres ou vendas de activos, e reflicte que unha parte crecente da mellora da renda media non procede do emprego asalariado. As prestacións sociais manteñen unha cota relevante —algo máis do 21 %—, lonxe, con todo, do pico do 24,4 % rexistrado en 2020 durante a fase máis aguda da pandemia.
Outro dato a ter en conta é a capacidade de aforro. Tras a caída dos fondos durante a pandemia —o IGE documentou perdas próximas ao 43,2 % respecto de 2020 en informes anteriores—, 2023 rexistrou un cambio de tendencia: a taxa bruta de aforro subiu ata o 10,6 %, fronte ao 10 % de 2022. É un sinal de que moitas familias lograron recompoñer certo colchón financeiro, aínda que a recuperación non foi homoxénea.
A Galicia de dúas velocidades: costa próspera, interior en retroceso
A distribución territorial da renda volve ser unha das imaxes máis elocuentes do informe. Na parte alta do ránking aparece Oleiros, cunha renda media de 30.879 euros por habitante, consolidando o seu liderado ano tras ano grazas á concentración de fogares con ingresos altos na coroa metropolitana de A Coruña. A propia cidade herculina presenta unha renda media de 24.327 euros, case 6.500 euros por debaixo de Oleiros, unha diferenza que se fai palpable a ambos lados do viaduto de A Pasaxe.
Completan a parte nobre do mapa concellos con forte atracción residencial e laboral: Santiago de Compostela con algo máis de 23.500 euros e Nigrán con 22.994 euros. No extremo contrario, a fotografía do interior resulta máis sombria. Negueira de Muñiz, na provincia de Lugo, ocupa o último posto cunha renda media de 8.152 euros, máis de tres veces inferior á de Oleiros. Outros concellos ourensáns como Oímbra, Muíños, Porqueira e Lobeira aparecen tamén na parte baixa, con rendas achegadas aos 11.000 euros anuais.
O mapa non é novo: combina factores de longa duración —envellecemento, despoboación, menor diversificación económica no interior— con dinámicas recentes como a concentración de emprego cualificado e de actividades ligadas aos servizos nas áreas metropolitanas. Iso explica por que a mellora media pode ocultar precariedade e falta de oportunidades en amplas zonas rurais.
