CONTIDO:

A actualidade informativa vese marcada pola restauración do cadro da Virxe da Misericordia de Belmonte, un acontecemento que os observadores cualifican como un dos máis relevantes do período actual.

As ramificacións destes eventos esténdense máis aló do inmediatamente visible.

Detalles da restauración

Os detalles que xurdiron revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. A Colexiata de Belmonte volve a colgar nas súas paredes o cadro da Virxe da Misericordia tras o seu paso polo Obradoiro de Restauración da Deputación de Cuenca, unha intervención que permitiu recuperar parte esencial da composición orixinal da obra, entre ela a figura de dúas persoas que permanecían ocultas baixo capas de pintura engadidas con posterioridade.

A actuación puxo ao descuberto, na metade inferior do lenzo, os retratos de dúas persoas de medio corpo, situadas unha a cada lado da Virxe. Trátase probablemente do matrimonio de donantes que encargou o cadro, representados con indumentaria acorde coa moda francesa de mediados do século XVIII, segundo informa a Deputación de Cuenca en nota de prensa.

Antes da restauración, no cadro observábanse zonas nas que a pintura comezaba a levantarse, co consecuente risco de perda do estrato pictórico. Ademais, a escena fora modificada mediante repintes que ocultaban amplas áreas da composición orixinal e o lenzo atopábase excesivamente dobrado como consecuencia dun montaxe inadecuado no bastidor.

A estas alteracións sumábanse o escurecemento do verniz provocado polo envellecemento natural dos materiais e a acumulación de sucidade superficial, factores que contribuían a apagar o brillante colorido orixinal da pintura.

Proceso e resultados da intervención

Os traballos de restauración centraronse nunha primeira fase en volver a adherir os fragmentos de pintura que se estaban a desprender, garantindo así a estabilidade da obra. Posteriormente, procedeuse a estender o lenzo na súa totalidade, o que permitiu recuperar as beiras que permaneceran ocultas tras o bastidor.

Durante o proceso de limpeza da policromía eliminaronse tamén os repintes que ocultaban os donantes. Este traballo, realizado de maneira minuciosa a punta de bisturí, permitiu comprobar que as figuras se conservaban completas baixo as capas engadidas.

A recuperación das beiras orixinais do lenzo supuxo un incremento significativo do tamaño da pintura, polo que foi necesario montala nun novo bastidor. Ademais, a obra conta agora cun marco de estilo histórico, máis acorde cos seus valores estéticos e artísticos.

A pintura, de formato vertical e cunhas dimensións de 255 centímetros de alto por 177 de ancho, representa a Virxe María en primeiro plano, ocupando o eixo central da escena.

Significado iconográfico e contexto histórico

A Virxe da Misericordia é unha advocación mariana vinculada á Orde da Merced, fundada en 1218 coa vocación de procurar a liberdade dos cristiáns cativos. Tradicionalmente, esta advocación represéntase coa Virxe coroada e con manto branco estendido, en actitude de acoller baixo a súa protección os fieis.

A diferenza iconográfica respecto da Virxe da Merced reside na presenza dun anxo no peito, que substitúe o escudo da orde. No caso do cadro de Belmonte, a escena refírese á aparición da Virxe da Misericordia en 1536 a un labrego da rexión italiana de Savona, pousándose sobre unha pedra ás beiras do rego Letimbro.

Esta iconografía permite supoñer que a parella de dona