Un problema que transcende o número de axentes
En moitas comarcas galegas, a percepción de inseguridade non nace só de estatísticas puntuais, senón da sensación cotiá de non atopar axuda inmediata cando se precisa. O sistema de cobertura policial que rixe gran parte do territorio continúa ancorado en decisións tomadas hai décadas, mentres que a xeografía humana da rexión variou: municipios con poucos habitantes, picos estacionais de visitantes e desprazamentos longos entre pobos.
Un desfase estrutural entre despregamento e realidade
Unha asociación profesional do corpo policial apunta a un desfase cuantitativo que supera o milleiro de vacantes. Aínda que o Executivo anunciou un incremento de prazas para o próximo ano, quen traballa no terreo advirte que a mellora nas listas non se traduce de forma inmediata en máis presenza operativa nos municipios máis dispersos.
O modelo territorial, deseñado en boa parte na posguerra do século XX, mantén unha rede de acuartelamentos que xa non responde á mobilidade nin ao patrón demográfico actual. O resultado é que unha única unidade pode quedar encargada da vixilancia de sete, oito ou incluso máis municipios, con consecuencias directas nos tempos de chegada ante un incidente e na capacidade para realizar labores preventivas.
«A seguridade non pode depender só da boa vontade dos gardas que percorren quilómetros e turnos sen descanso», explica un portavoz da asociación profesional.
Repercusións prácticas: desde a prestación de auxilio ata a sensación de abandono
Cando as patrullas están moi dispersas, encarecen as respostas a emerxencias médicas, accidentes de tráfico ou situacións de violencia doméstica. Ademais, a ausencia continuada de roldas periódicas debilita o labor preventivo: o simple feito de que unha patrulla pase con regularidade por unha parroquia reduce infraccións e xera confianza entre os veciños.
A problemática non é exclusiva de Galicia: rexións rurais noutros puntos do Estado e de Europa alertaron de tensións similares entre recursos policiais e necesidades locais. Con todo, a confluencia en Galicia dun territorio fragmentado, con municipios pequenos e un turismo estacional significativo, amplifica o efecto.
Alternativas sobre a mesa
No debate público movense varias propostas que non se limitan a aumentar plantillas. Algúns plantexamentos inclúen a reordenación de postos para concentrar recursos en eixos estratéxicos, o impulso de unidades móbiles con maior autonomía operativa, incentivos para reter persoal en zonas rurais e a mellora da coordinación entre corpos locais e estatais.
Tecnoloxías como a vixilancia remota, sistemas de comunicación optimizados e protocolos compartidos con servizos sanitarios e de protección civil tamén aparecen como medidas de baixo custo relativo que poderían mitigar a sobrecarga operativa. Non obstante, estas solucións requiren planificación e recursos estables a medio prazo, non só anuncios puntuais.
Que está en xogo?
Máis aló da seguridade entendida en termos estritos, a presenza policial inflúe na cohesión social, na economía local e na percepción de vínculo coas institucións. Municipios que se senten desatendidos tenden a ver erosionada a súa capacidade para fixar poboación e atraer investimento, o que retroalimenta procesos de despoboación e abandono de servizos.
A pregunta central é se as políticas públicas optarán por adaptar o modelo herdado ás necesidades actuais ou por parchear unha estrutura que xa non encaixa. ¿Abastan as convocatorias de prazas para resolver un problema que combina xeografía, demografía e organización operativa?
Un reto de gobernanza
Resolver este desequilibrio esixe vontade política, diálogo coas asociaci
