Juan José Millás publicou o 12 de marzo de 2026 en Faro de Vigo unha columna na que sostén que, na vida pública e privada, a ausencia da «verdade» ríxida pode ser unha vantaxe. O artigo parte dun debate radiofónico recente e plantea que quen non se sente obrigado a ter sempre a razón goza dunha maior liberdade para cambiar de opinión e evitar confrontacións. Millás argumenta que o afán por poseer a certeza converte as ideas en bens que hai que protexer e que iso xera tensións constantes na convivencia democrática. A reflexión enlázase cunha observación dunha investigadora sobre a conveniencia de non casarse coas propias conviccións.
O eixo do texto recorre a idea de que reclamar a razón equivale hoxe a defender unha propiedade: esixe probas, documentación e unha vixilancia permanente contra quen disputan ese terreo. O columnista describe a dinámica como unha especie de hipoteca moral: quen se proclama dono da verdade vive en alerta, temeroso de perdela en calquera discusión. Esta metáfora serve para explicar por que o debate público se endurece e por que a política e a opinión adoitan polarizarse con facilidade. A imaxe funciona como unha advertencia sobre os custes da seguridade dogmática.
Frente a esa defensa acalorada do propio, Millás sitúa a figura do que non ten razón e, por tanto, móvese con menos carga. Esa persoa non necesita xustificar cada afirmación, non está obrigada a demostrar constantemente a orixe dos seus argumentos e pode rectificar sen que a rectificación se converta nun escándalo. Esa lixeireza, escribe, supón unha vantaxe práctica: permite conversar e corrixir sen que a discusión derive nunha disputa pola titularidade da verdade. A dúbida, segundo o autor, cumpre a función de airear as certezas acumuladas.
Na columna recóllese ademais o testemuño de Florence Gaub, directora de Investigación do Colexio de Defensa da OTAN, quen nunha entrevista recente recoñeceu que aprendeu a «non casarse» coas ideas e a soltalas cando deixan de ser útiles. O seu consello aparece como unha lección profesional que transcende o ámbito militar e político: deixar atrás conviccións inútiles facilita a adaptación a escenarios cambiantes. Gaub participa así na reflexión sobre a flexibilidade intelectual como virtude fronte á rigidez doutrinal.
O autor introduce tamén unha referencia cultural e filosófica: Kant, a quen presenta irónicamente como afortunado, porque tivo a oportunidade de formular críticas e sistemas nun contexto que permitiu a súa difusión e conservación. Millás suxire que a razón non sempre é un descubrimento sólido e definitivo, senón ás veces un golpe de sorte, comparable a atopar unha moeda na beirarrúa. Esa comparación serve para relativizar a idea de pertenencia absoluta á verdade e para lembrar que as conviccións poden ser circunstanciais.
O comentario periodístico non se queda na reflexión abstracta e analiza o efecto práctico desta actitude nos debates actuais: a esixencia de escrutar cada afirmación con minuciosidade transforma a discusión nun combate. O artigo sinala que esa dinámica alimenta o espectáculo político, onde o obxectivo pasa a ser manter e blindar unha posición en vez de explorar matices ou recoñecer erros. Para Millás, esa teatralización perxudica a convivencia e empobrece a calidade do discurso público.
Así mesmo, o texto plantea unha proposta implícita: a conveniencia de asumir parcialidades e adoptar unha postura máis tolerante coa incerteza. Defender unha idea non debería significar pecharse nela coa ameaza de que calquera cambio sexa etiquetado como incoherencia. A posibilidade de revisar criterios e de convivir coa dúbida, insiste o autor, facilita o diálogo e reduce a agresividade retórica que conduce á polarización.
No seu peche, Millás defende unha actitude intelectual máis solta, que permita ás opinións voar sen reclamalas como propiedade inalienable. A invitación a ventilar as certezas, a non petrificalas, busca recuperar a conversación como mecanismo de aprendizaxe colectiva. Nunha época marcada pola prisa e pola crispación, o columnista propón a modestia intelectual como ferramenta para manter a convivencia e converter a discrepancia nunha oportunidade de entendemento.
