Os Vinte e Sete acordaron reforzar a prohibición de tecnoloxías que xeran imaxes ou voces con fins sexuais non consentidos e propoñen vetar as deepfakes sexuais creadas por intelixencia artificial. O acordo, logrado na negociación sobre a revisión da Lei de Intelixencia Artificial, fixa prazos escalonados para aplicar novas restricións aos sistemas de “alto risco” e prevé medidas de transparencia para os modelos xerativos. A decisión foi adoptada no marco das discusións do Consello da Unión Europea en Bruselas, co obxectivo de protexer a intimidade e previr usos ilegais da IA.
O mandato do Consello respalda en termos xerais a revisión proposta pola Comisión Europea dentro do chamado Ómnibus dixital, mais introduce emendas significativas para modular a aplicación práctica das normas. Mantense o rexistro obrigatorio de sistemas considerados de “alto risco”, e esíxese aplicar o criterio de “estrita necesidade” ao tratamento de datos sensibles. Ademais, as autoridades acordaron atrasar ata decembro de 2027 a posta en marcha dos entornos de proba regulatoria.
En canto ao calendario de implantación de restricións, o texto suxire un calendario escalonado: as limitacións para sistemas autónomos entrarían en vigor en decembro de 2027, mentres que para os sistemas integrados a data prevista é agosto de 2028. A revisión tamén busca centralizar a supervisión dos modelos de “propósito xeral” para evitar unha fragmentación normativa entre Estados membros e ofrecer un marco máis coherente para empresas e autoridades.
Cambios clave na revisión da lei de IA
Entre os sistemas que o texto considera de “alto risco” figuran a identificación biométrica en tempo real, a categorización de persoas para procesos de selección ou concesión de crédito, a xestión de infraestruturas críticas e ferramentas que prestan asistencia legal. Tamén se inclúen sistemas que inflúen en procedementos de migración e asilo, polo seu potencial impacto sobre dereitos fundamentais.
A proposta esixe que os sistemas de IA de alto risco e os xerativos sexan transparentes: deberán advertir ao usuario cando o contido sexa producido por unha máquina e adoptar medidas para previr usos ilegais. En particular, os Vinte e Sete respaldan a prohibición expresa de tecnoloxías que xeren imaxes ou voces con fins sexuais non consentidos, nunha clara alusión ás deepfakes de contido sexual.
O mandato incorpora excepcións puntuais para autoridades nacionais que actúen en fronteiras, para certas funcións de institucións financeiras e para as forzas de seguridade e xustiza, co fin de preservar competencias operativas. Tamén se precisan competencias da Oficina de Intelixencia Artificial a nivel europeo e aprazase ata decembro de 2027 a posta en marcha dos entornos regulatorios controlados ou “sandboxes”.
Impacto económico e próximos pasos
Nunha medida destinada a aliviar cargas administrativas, o Consello propón relaxar algúns requisitos de documentación técnica para pemes, unha modificación que a propia institución cuantifica como un aforro estimado de 225 millones de euros ao ano. Esta disposición busca compatibilizar protección e competitividade, evitando que as empresas máis pequenas queden penalizadas por custes de cumprimento desproporcionados.
«Aportará maior seguridade xurídica, proporcionalidade e aplicación armonizada»
Na rolda de prensa posterior, a presidenta do Consello, Marilena Raouna, defendeu que a proposta permitirá un despregamento máis seguro da IA en Europa e fomentará a innovación responsable. As conversacións formais entre o Consello e o Parlamento Europeo continuarán en abril, en busca dun texto final que poida convertirse en lei comunitaria.
Expertos e organizacións civís saudaron o reforzo contra as deepfakes sexuais, pero advirten sobre o reto técnico e xurídico de definir con precisión que contidos quedan prohibidos sen asfixiar a liberdade de expresión ou usos lexítimos como a arte, o xornalismo ou a parodia. Tamén subliñan a dificultade de aplicar medidas eficaces fronte a servizos aloxados fóra do territorio europeo.
Para España e as autonomías, incluida Galicia, a directiva europea marcará o marco de obrigado cumprimento e condicionará a oferta de servizos baseados en IA. Empresas tecnolóxicas, despachos xurídicos e operadores públicos terán por diante meses de negociación e adaptación ata que se concreten normas e datas de entrada en vigor.
