A Unión de Consumidores de Galicia lanzou unha campaña para esixir o traspaso inmediato e o rescate da AP-9, despois de que os peaxes se disparasen nos últimos anos, informou en Santiago a organización durante a presentación da súa iniciativa no Consello Económico e Social. O anuncio, realizado a semana pasada polo secretario xeral da asociación, Miguel López, recolle a apertura dunha petición na plataforma change.org e a convocatoria de reunións con alcaldes e grupos parlamentarios para trasladar a demanda ao Goberno central. Os promotores sitúan o conflito na desigualdade que sofren os cidadáns galegos fronte a outras zonas do país e buscan converter a mobilización nunha voz unificada da comunidade. A iniciativa pretende, ademais, presionar para que se reverta a política tarifaria e se estuden solucións xurídicas e políticas ao actual modelo concesional.
Segundo a organización, o custo da viaxe entre A Coruña e Vigo xa se sitúa en 21,40 euros, unha cifra que exemplifica o impacto económico que supón a vía para familias e empresas. A petición aberta en change.org aspira a sumar apoios de particulares, comerciantes, autónomos, entidades e administracións locais, e servirá como documento de presión para as conversacións cos representantes políticos. López anunciou contactos con alcaldes dos principais concellos galegos e con portavoces no Parlamento autonómico e no Congreso para coordinar actuacións e levar un mandato común ao Executivo central. A Ucgal defende que unha resposta conxunta aumentará a capacidade de influencia fronte á concesionaria e fronte ás decisións do Estado.
A denuncia da organización céntrase en dous eixos: a subida continuada dos peaxes e a vixencia da concesión, que condiciona a xestión e as tarifas da autoestrada. Ademais das tarifas, os consumidores queixanse de que, ao seu xuízo, financian non só a inflación senón tamén parte do mantemento da infraestrutura a través de prezos que consideran desproporcionados. Desde a Unión de Consumidores subliñan que a rentabilidade da concesionaria foi elevada en períodos recentes, o que agrava a sensación de agravio comparativo con outras comunidades. O obxectivo é que esas queixas trascendan o local e obriguen ao Goberno a plantexar solucións estruturais.
A historia da concesión é outro argumento central na campaña: a prórroga foi aprobada no ano 2000 e estende a explotación ata 2048, segundo os datos manexados polos promotores. En setembro de 2021 a Comisión Europea pronunciouse sobre esa prórroga, calificándoa entón como contraria ao dereito, e desde entón existiron advertencias sobre a posible intervención das institucións comunitarias no expediente. Os impulsores da iniciativa sinalan que a experiencia recente con outras autoestradas, liberadas ou rescatadas en distintos puntos do país, marca un precedente que debe aplicarse tamén á vertebradora galega. Reclaman transparencia nas negociacións e que se priorice o interese público sobre os beneficios privados.
Na súa intervención, López insistiu en que a mobilización busca artellar unha plataforma de diálogo e non só unha protesta, e explicou que a idea é “servir de ponte” entre a cidadanía e as administracións para reclamar un tratamento digno para Galicia. O secretario xeral puxo como exemplo a liberación de treitos da AP-7 no Levante, cuxa posta en servizo sen peaxe foi citada pola organización como referencia para reclamar medidas equivalentes. A Ucgal pretende evitar que os galegos sexan percibidos como “cidadáns de segunda” polas decisións sobre infraestruturas e tarifas. Para iso, insisten na necesidade de interlocución permanente co Goberno e cos grupos parlamentarios que poidan impulsar iniciativas lexislativas ou acordos de rescate.
Ademais da campaña en internet, a organización planea encontros con sectores económicos afectados, desde o transporte ata o comercio local, para sumar datos e testemuños que avalen a petición. Os impulsores consideran esencial reunir informes técnicos e económicos que demostren o impacto real dos peaxes na competitividade de Galicia e na cohesión territorial. Tamén adiantan a posibilidade de levar o caso ante instancias europeas se non se logra unha resposta satisfactoria no ámbito nacional. A estratexia combina presión política, mobilización social e argumentos xurídicos para abrir todas as vías posibles.
No debate público, a AP-9 converteuse nun símbolo da discusión sobre infraestruturas, custo da mobilidade e equidade territorial en Galicia, e a iniciativa vinculada á petición en change.org aspira a transformar ese malestar disperso nunha reivindicación organizada. A Unión de Consumidores apela ás administracións locais e ás formacións políticas para que asinen un compromiso común que permita plantexar ao Executivo medidas concretas, entre elas o estudo dun eventual rescate da concesión. Os promotores recoñecen que a vía é complexa e custosa, pero consideran que existen alternativas que prioricen o interese xeral por riba dos prazos concesionais vixentes.
Nas vindeiras semanas a organización intensificará o seu calendario de contactos e dará a coñecer o resultado das primeiras xestións con alcaldes e partidos, mentres a recollida de sinaturas continúa aberta. A iniciativa pretende marcar a axenda política sobre a AP-9 e obrigar ás administracións a posicionarse ante unha demanda que, segundo os seus impulsores, reflicte o sentir común dunha boa parte de Galicia. O pulso entre reclamacións sociais e decisións políticas queda así aberto, coa tensión engadida dos antecedentes comunitarios e as implicacións económicas de calquera fórmula de rescate ou traslado da titularidade.
