Unha carta remitida por Emma Sánchez, unha nena de 12 anos de Ourense, publicada o 17 de marzo de 2026 en La Región, reclama que o ensino público inclúa formación sobre a intelixencia artificial (IA). No texto, a autora advirte da dependencia dalgúns estudantes respecto destas ferramentas e reclama formación clara sobre o seu funcionamento e os seus límites. A misiva sitúa o debate na esfera educativa local, pero tamén apunta a unha discusión máis ampla sobre como preparar as novas xeracións. O motivo é sinxelo: a IA xa forma parte da vida cotiá e condiciona o futuro académico e laboral dos mozos.
Emma subliña que a IA está presente en dispositivos e plataformas que usan a diario os alumnos e propón que os centros expliquen as súas vantaxes e riscos. Sinala que, aínda que a tecnoloxía pode facilitar a aprendizaxe, existe o perigo de que substitúa o esforzo persoal e o pensamento crítico. A súa carta, breve e directa, sitúa a responsabilidade tanto nas familias como nos centros educativos. Reivindica un ensino que combine o uso responsable e o coñecemento técnico básico.
A publicación desta carta en Ourense enmárcase nun debate recurrente sobre a incorporación da IA nas aulas en España. Asociacións de docentes e expertos coinciden na necesidade de alfabetización dixital avanzada, formación do profesorado e marcos éticos que protexan aos menores. Ao mesmo tempo, as empresas tecnolóxicas promoven recursos didácticos que incorporan algoritmos e modelos de linguaxe en tarefas educativas. Ese cruce de intereses fai que a comunidade educativa demande criterios e pautas claras.
Alarma pola dependencia e propostas pedagóxicas
No seu texto, Emma manifesta preocupación pola dependencia que algúns alumnos desenvolven cara a estas ferramentas, o que podería erosionar habilidades básicas como a escritura ou a resolución de problemas. Moitos docentes xa advirten sobre o uso indebido da IA para resolver exercicios ou elaborar traballos sen a mediación da aprendizaxe. A consecuencia, coinciden os especialistas, é unha posible perda de competencias críticas que son difíciles de recuperar.
«Creo que é necesario que se ensine nos centros educativos como funciona realmente a IA e cales son os seus límites»
A cita da moza sintetiza a demanda: transparencia e educación. Ese enfoque implica non só explicar que fai un algoritmo, senón tamén introducir nocións de ética, privacidade e verificación da información. Na práctica, supón deseñar contidos adaptados a cada etapa educativa e formar o profesorado para que poida mediar con seguridade no uso destas ferramentas.
Que piden os mozos e que falta por facer
Os expertos en educación que traballan con menores apuntan a varias liñas de actuación: incluír competencias dixitais no currículo, ofrecer formación continua ao profesorado e desenvolver protocolos escolares para o uso responsable da IA. Ademais, propoñen a participación activa do alumnado en debates sobre privacidade, sesgos algorítmicos e uso ético dos datos. Só así, sosteñen, conseguirase un equilibrio entre aproveitar as vantaxes tecnolóxicas e preservar a autonomía intelectual do estudante.
En Ourense, como noutras comunidades, a implementación destas medidas depende da coordinación entre centros, docentes, familias e administracións. A carta de Emma actúa como recordatorio de que os mozos non son meros receptores de tecnoloxía, senón actores con criterio propio que reclaman ser escoitados. Incorporar a súa perspectiva pode mellorar a aceptación e a eficacia de calquera proposta educativa.
O debate tamén plantea cuestións de equidade: sen formación adecuada, o acceso desigual a recursos dixitais pode ampliar fendas sociais e educativas. Por iso, as iniciativas deben contemplar recursos para centros con menos medios e programas específicos para formar docentes en zonas rurais. O investimento en capacitación e en políticas públicas claras é, segundo pedagogos, a vía para que a IA sexa unha ferramenta que potencie a aprendizaxe en lugar de substituíla.
A carta dunha estudante ourensá pode parecer un xesto modesto, pero resume preocupacións compartidas por familias e profesionais. A súa proposta de educación sobre a IA e límites éticos apunta a unha necesidade palpable: preparar á próxima xeración para convivir con tecnoloxías complexas sen perder a capacidade crítica. Esa responsabilidade compete a toda a comunidade educativa e ás administracións, que están chamadas a responder con políticas claras e con recursos suficientes.
