Luisa Piñeiro, recentemente nomeada directora xeral de Planificación e Ordenación Forestal, adiantou que o seu departamento vai acelerar os procedementos administrativos para permitir a substitución de piñeiros que non resulten viables por actuacións na denominada «banda marrón». O anuncio chega en plena discusión sobre o uso do solo forestal en Galicia e coincide coa próxima publicación dunha instrución que concretará as excepcións á moratoria sobre o eucalipto.
Avance e medidas inmediatas
A responsable da dirección xeral, natural de Moraña e nacida en 1975, tomou posesión a finais de decembro e desde entón mantivo contactos con propietarios, técnicos municipais e axentes do sector forestal. Segundo as súas propias palabras, o obxectivo é «axilizar trámites» para que as parcelas de piñeiro condenadas pola falta de rexeneración natural, por pragas ou pola súa mala estrutura poidan transformarse mediante actuacións na franxa coñecida como banda marrón, un ámbito de traballo previsto nos instrumentos de ordenación do monte.
«Axilizaremos os trámites para substituír piñeiros que non sexan viables pola banda marrón», asegurou Piñeiro nunha das súas primeiras declaracións públicas á fronte do cargo.
A instrución que anunciará o Goberno autonómico nos próximos días, segundo anunciou a propia directora xeral, conterá os criterios técnicos e administrativos para aplicar as excepcións á moratoria do eucalipto. Fontes do departamento subliñan que non se trata dunha liberalización xeral, senón de permitir solucións puntuais e xustificadas en montes onde o piñeiro non ten posibilidades reais de rexenerarse ou de evolucionar en condicións de seguridade fronte a incendios e pragas.
Entre as medidas previstas figura simplificar a tramitación de permisos, homoxeneizar requisitos técnicos para a avaliación da viabilidade de masas arboladas e acurtar prazos na concesión de axudas para a reforestación ou a restauración de terreos. Os propietarios afectados —moitos deles pequenos aproveitamentos en concellos das Rías Baixas ou da montaña suroeste— levan anos reclamando mecanismos que lles permitan recuperar valor productivo ao monte sen verse afogados pola burocracia.
Antecedentes e debate sobre a moratoria do eucalipto
A política forestal en Galicia foi, na última década, unha mestura de intereses económicos, preocupacións ambientais e a herdanza de incendios devastadores. A moratoria sobre a expansión do eucalipto respondeu en parte a eses temores: limitar incrementos que puidesen intensificar o risco de lume e protexer biodiversidade e usos rurais. Non obstante, a realidade sobre o terreo é diversa e non sempre coincide cos mapas xerais.
Os defensores da flexibilización sinalan que hai masas de piñeiro envelenecidas ou afectadas por factores bióticos e abióticos que non son rendibles nin seguras; mantelas sen intervir aumenta o risco de incendios e perda de solo. Pola outra banda, asociacións ecoloxistas e boa parte do mundo rural conservacionista lembran que calquera excepción ao control do eucalipto debe ir acompañada de garantías estritas: plans de restauración con especies autóctonas, límites na extensión e normas claras para evitar substitucións masivas camufladas baixo figuras técnicas.
Ao tecido industrial galego engádese complexidade: empresas de transformación, biomasa e mesmo a industria do papel dependen nalgunhas comarcas de dotacións forestais estables. A Xunta enfrontase ao reto de conciliar esas demandas económicas con compromisos de xestión sostible e coa presión cidadá por evitar a homoxeneización da paisaxe galega, esa marea verde brillante de eucaliptos que tantos debates provocou na última década.
Repercusiones e próximos pasos
A publicación da ins
