SANTIAGO DE COMPOSTELA, 25 de marzo de 2026 — O debate sobre o futuro do galego volveu ocupar a tribuna do Pazo do Hórreo coa mesma intensidade e a mesma falta de acordo de sempre. O conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude, José López Campos, deixou onte claro que a Xunta non considerará a actualización da lei de normalización lingüística de 1983 mentres, dixo, non existan condicións de negociación: ao seu xuízo, esíxenas a existencia dun BNG “máis radical, reaccionario e antisistema da historia”. Enfronte del, a deputada do Bloque, Mercedes Queixas, acusou ao conselleiro de actuar “deliberadamente en contra do galego por mandato de Rueda”.
Interpelación no Parlamento: reproches e reproches cruzados
A sesión parlamentaria comezou coa intervención da portavoz nacionalista, que interpelou o conselleiro sobre “como pode seguir vixente unha lei” que, ao seu xuízo, “non dá resposta á realidade social nin lingüística actual”. Queixas repasou causas estruturais do retroceso do galego e afeou á Xunta a falta dunha política activa que frene a perda de falantes, un diagnóstico que o Bloque vén repetindo nos últimos anos.
Na súa réplica, López Campos defendeu a súa traxectoria persoal na defensa do idioma —“mameino desde que nacín”, dixo— e acusou o BNG de boicotear as mesas de traballo sobre o Plan Xeral, o instrumento que a Xunta puxo en marcha para deseñar medidas máis inmediatas. O conselleiro sinalou ademais que existen entidades e “máis de 130 profesionais incuestionables” que participan nese foros, mentres que o Bloque “vai contracorrente”.
“Non é o momento” —afirmou— “porque a Administración autonómica non ten con quen sentarse para establecer un proceso mínimo de negociación para chegar a acordos”.
A réplica de Queixas non se fixo esperar: acusou o conselleiro de converter o seu cargo nunha tribuna contra o BNG e atribuíu esa postura a ordes do presidente da Xunta, que desde a oposición e xa no Goberno protagonizou episodios de forte tensión na cuestión lingüística, segundo a deputada. “Actúa deliberadamente en contra do galego por mandato de Rueda. Para iso nomeouno”, chegou a afirmar a nacionalista, en referencia a episodios anteriores de confrontación política sobre a lingua.
A lei de 1983 e o debate sobre a súa vixencia
A norma de 1983 foi durante décadas o marco legal para a promoción do galego, pero tamén obxecto de críticas polo seu carácter veterano e por non incorporar realidades como a mobilidade laboral, a educación plurilingüe recente ou os novos medios dixitais. Non é a primeira vez que desde a sociedade civil e desde distintos partidos se reclama unha modernización que recoñeza eses cambios.
En Galicia existe unha longa tradición de mobilización en torno á lingua: desde iniciativas escolares ata plataformas cidadás. Nos últimos anos xurdiron voces diversas, algunhas reclamando medidas máis valentes para reverter a perda de falantes e outras pautando a cuestión desde plantexamentos máis moderados. A intervención da plataforma Lingua Vital e o seu protocolo de medidas, citado polo conselleiro como “un refrito infumable”, ilustra a polarización: hai propostas técnicas que chocan coa interpretación política que delas fan diferentes actores.
Á falta dun acordo parlamentario ou dunha axenda conxunta entre a Xunta e a oposición, a reforma da lei permanece nun limbo. Cabe lembrar que calquera reforma profunda esixe non só vontade política, senón tamén diálogo con centros educativos, concellos, universidades e axentes culturais —actores que, en Galicia, adoitan polarizarse segundo filiacións políticas—.
