O debate sobre o futuro do galego volveu a acenderse no Parlamento autonómico nunha interpelación no Pazo do Hórreo que deixou poucas concesións. O conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude, José López Campos, defendeu onte que «non é o momento» para actualizar a lei de normalización lingüística de 1983 e apuntou directamente ao bloque nacionalista como responsable da falta de condicións para negociar. A resposta do BNG, personificada na deputada Mercedes Queixas, acusou o conselleiro de actuar «deliberadamente en contra do galego por mandato de Alfonso Rueda» e denunciou a parálise na revisión do Plan Xeral de Normalización.
Choque na Cámara: reproches e acusacións cruzadas
A sesión foi de alto voltaxe política. Queixas abriu a intervención cuestionando a vixencia dunha norma concebida na década dos oitenta que, ao seu xuízo, non responde á realidade social nin lingüística actual. Lembrou que o galego segue a perder falantes e sinalou a responsabilidade dos gobernos autonómicos que, a seu entender, non souberon artellar unha política de Estado capaz de reverter a tendencia.
Na súa réplica, José López Campos defendeu o seu compromiso persoal coa lingua —»o maméi dende que nacín», dixo— e reprochou ao Bloque a súa actitude cara ás mesas de traballo. O conselleiro sostivo que, pese á existencia de grupos e profesionais dispostos a participar, a Xunta «non ten con quen sentar para unha negociación mínima». En termos máis duros calificou o BNG como «máis radical, reaccionario e antisistema da historia» e sostivo que esa actitude partidista perxudica ao propio idioma.
«Esa radicalidade lle fai un flaco favor ao noso idioma. Esa utilización partidista do idioma, ese sentimento que teñen de considerarse os propietarios da nosa lingua, é o maior inimigo que ten o galego»
O intercambio incluiu reproches sobre a transparencia nos traballos previos ao Plan Xeral. Queixas acusou o conselleiro de anunciar durante cinco meses os resultados das comisións sen que se coñeza «nada» do traballo. López Campos, pola súa banda, defendeu a participación de «máis de 130 profesionais incuestionables» e a colaboración dalgunhas entidades, mentres descalificaba propostas como o protocolo da plataforma Lingua Vital, ao que definiu como «un refrito infumable».
Unha lei con catro décadas: vixencia, críticas e ausencias
A lei de normalización de 1983 naceu nos primeiros anos do Estatuto de Autonomía e sentou as bases para a protección e promoción do galego na ensinanza, a administración e os medios. Desde entón foi o marco de referencia, pero tamén obxecto de críticas recorrentes. Para moitas voces do nacionalismo e do sector académico, os cambios demográficos, a mobilidade urbana e a presenza masiva do castelán nos medios e nas redes esixen un novo enfoque que supere as fórmulas de hai catro décadas.
A discusión non é nova en Galicia: houbo episodios de consenso e outros de forte polarización. Nos últimos anos a sensación de emerxencia lingüística gañou espazo no debate público —termo que empregan organizacións e plataformas cidadás— e obrigou as administracións locais e universidades a presentar diagnósticos e propostas. Con todo, a falta dunha folla de ruta unificada entre partidos frustróu intentos previos de modernización lexislativa.
Ademais, a dispersión de actores —concellos, entidades culturais, sindicatos, universidades e plataformas como Lingua Vital— engade complexidade. Queixas e outros dirixentes do BNG reclaman unha revisión ambiciosa que incorpore medidas máis coercitivas na ensinanza e a administración, mentres que a Xunta, co PP á fronte, preferiu ata agora fórmulas máis consen
