A Xunta anuncia un paquete de axudas e medidas técnicas tras o episodio de mortandade masiva do marisco que afectou ás rías galegas entre xaneiro e febreiro. O presidente autonómico, Alfonso Rueda, e a conselleira do Mar, Marta Villaverde, presentaron este mércores un plan dotado con 22,7 millóns de euros para confrarías, repoboacións e proxectos de biodiversidade que, segundo o Executivo galego, busca unha recuperación «lenta» pero sostida da actividade marisqueira.
Que contempla o paquete de medidas e como se aplicará
A maior parte do montante, 19,2 millóns, irá parar ás confrarías e ás entidades xestoras dos plans de marisqueo. A Xunta ofrecerá a sinatura de convenios bilaterais con cada organización para detallar proxectos concretos de rexeneración de bancos marisqueiros, cunha xestión máis áxil de traballos puntuais —semeas, vixilancia, control de depredadores— e a remuneración desas labores desde a data na que se suspendeu a extracción.
Ademais, resérvanse 1,5 millóns para a repoboación directa de especies e outros 2 millóns para iniciativas ligadas á biodiversidade mariña. A conselleira subliñou que as partidas cubrirán tamén gastos correntes das confrarías derivados da crise, e que a remuneración será retroactiva para compensar a actividade perdida no período máis duro.
Na comparecencia, Marta Villaverde defendeu que se trata dun «conxunto amplo e coordinado» pactado co sector e orientado á sustentabilidade do marisqueo. De fondo, a Xunta aposta por prorrogar os plans de xestión marisqueira ata 2029 e reclama ao Goberno central unha reforma normativa que mellore a protección dos profesionais e contemple exencións de cotas da Seguridade Social para os afectados.
Rueda, pola súa parte, advertiu que a recuperación non será inmediata: «agora comeza unha lenta recuperación de traballo continuo durante meses», dixo, en referencia á necesidade de tempos biolóxicos e labores de rexeneración que non admiten atallos.
A causa: un tren de borrascas con precipitacións extremas
A mortandade rexistrouse despois dun episodio excepcional de chuvias asociado a un tren de borrascas entre xaneiro e febreiro, con acumulacións que a Xunta sitúa nalgúns puntos en torno aos 1.000 litros por metro cadrado. O efecto sobre as salinidades foi dramático: especies que requiren 30-35 gramos por litro de sal diminuíron a súa resistencia cando nalgúns días a auga de ría caeu por debaixo de 5 gramos por litro e, incluso, chegou a cero en determinadas zonas.
Non é a primeira vez que as rías galegas sofren episodios de mortalidade por alteracións físico‑químicas do medio, pero a rapidez e a extensión dos danos desta volta provocaron alarma entre mariscadores e autoridades. As mariscadoras e os mariscadores, cuxa actividade vertebra moitas localidades costeiras —da ría de Pontevedra a A Mariña, pasando polas rías baixas—, viron reducido o seu calendario e os seus ingresos nun momento en que a campaña de Nadal e as vendas de tempada son claves para a economía local.
En concellos como O Grove, Cambados ou a comarca de Vigo, as confrarías comezaron a contabilizar perdas e a coordinar actuacións de rescate e semeas, pero alertan de que calquera actuación debe combinar rapidez administrativa con criterios científicos para evitar investimentos inútiles ou ecoloxicamente prexudiciais.
Impacto socioeconómico e debates pendentes
O golpe ao marisqueo súmase a tensiones máis amplas no litoral galego: a dependencia das poboacións costeiras dos recursos naturais, a presión sobre os bancos marisqueiros e a necesidade de adaptar a xestión a episodios climáticos extremos. Desde o punto de vista económico, a iny
