Seis de cada dez fogares en Galicia están compostos por unha ou dúas persoas, mentres que, ao mesmo tempo, preto de un terzo das vivendas familiares supera os 100 metros cadrados. Esa aparente contradición —máis fogares pequenos fronte a un parque edificado sobredimensionado— levou á Xunta a propoñer un cambio na normativa técnica para facilitar a segregación de inmobles amplos e así incrementar a oferta de vivenda dispoñible.
Que propón a Xunta e quen o analiza
A iniciativa forma parte do Pacto de Vivenda 2026-2030 e analízase no seo do Observatorio de Vivenda de Galicia, onde o Instituto Galego de Vivenda e Solo (IGVS) comparte mesa con representantes do sector inmobiliario e os arquitectos. O obxectivo formal é claro: detectar inmobles susceptibles de fragmentación e valorar que modificacións normativas permitirían que ese proceso incrementase o parque residencial sen poñer en risco a seguridade e a accesibilidade.
Os promotores e axentes inmobiliarios levan tempo reclamando medidas que simplifiquen a segregación de pisos grandes, especialmente en cidades con presión sobre a demanda como Vigo e A Coruña. En palabras de María Pierres, secretaria do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia, hai unha demanda crecente de propietarios interesados en segregar. Pierres subliña que moitos inmobles de comezos do século XX xa non se axustan á estrutura familiar actual e que, polo tanto, poderían reconverterse cun impacto real sobre a oferta.
«A vivenda que hai queda obsoleta: hai moitos pisos grandes que foron construídos a comezos do século pasado e non se adaptan ás necesidades reais»
— María Pierres, Secretaria do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia
Porén, a Xunta non presenta a medida como un atallo administrativo. No documento do Observatorio ponse enriba da mesa a conveniencia de analizar «que problemáticas poden xurdir» —termo que resume a complexidade técnica, xurídica e social do asunto— antes de impulsar calquera reforma normativa.
Obstáculos: normativa urbanística, permisos e casos recentes en Vigo
A práctica demostra que moitas veces o principal freo non é a vontade do propietario, senón as limitacións urbanísticas. En Vigo houbo recentemente dous intentos de fragmentación de vivendas unifamiliares que remataron en rexeitamento administrativo e xudicial. Un deses casos, no barrio de Cabral, fora remodelado e convertido en catro fincas independentes, pero o Concello anulou a división por falta de título habilitante e porque a normativa municipal só permite un uso residencial unifamiliar. Outro expediente no lugar de A Baixa foi anulado polos tribunais ao non contar con permiso municipal.
Ademais da cuestión de usos, a viabilidade técnica está condicionada por requisitos de accesibilidade e seguridade. Non é viable segregar un piso en altura que careza de ascensor se a reforma obriga a garantir accesos e evacuación segundo a normativa vixente. A antigüidade do edificio, a estrutura das instalacións, as saídas de fumes, e a posibilidade de adaptar a envolvente ao illamento térmico son outros condicionantes que pesan sobre calquera proxecto de fragmentación.
A presenza de inmobles con plantas de dobre entrada —os «pisos con entrada de servizo» propios dos anos 40 e 50— ofrece oportunidades concretas en cidades como A Coruña e Vigo, onde aínda existe certo número destas tipoloxías. Convertelos en dúas vivendas independentes pode ser tecnicamente relativamente sinxelo e responder á demanda de vivenda de menor tamaño. Pero é imprescindible ademais resolver cuestións vinculadas ao aparcadoiro, o aproveitamento de zonas comúns…
