Xunta e o Instituto Galego de Vivenda e Solo (IGVS) puxeron enriba da mesa unha medida con ambición práctica: estudar cambios na normativa técnica que permitan segregar vivendas de gran tamaño para aumentar o parque residencial. A proposta, incluída no novo Pacto de Vivenda 2026-2030, parte de datos que debuxan a paradoxa galega: seis de cada dez fogares están formados por unha ou dúas persoas, mentres que arredor dun terzo das vivendas familiares superan os 100 metros cadrados. A intención oficial é clara: ampliar a oferta para, en teoría, aliviar a presión dos prezos en alugueiro e compra.
Que propón e por que
A idea non xorde da nada. Promotores, axencias inmobiliarias e representantes do sector levan tempo sinalando que existe un stock de pisos demasiado amplos para as necesidades actuais. Na práctica, a proposta pasa por analizar que inmobles poderían fraccionarse —por exemplo, grandes pisos das décadas de 1940 e 1950 que orixinariamente contaban con entrada central e acceso de servizo— e que obstáculos técnicos ou administrativos impiden hoxe ese proceso.
No Observatorio da Vivenda de Galicia, onde tamén están presentes arquitectos e colectivos profesionais, debaterase se é preciso modificar normas relacionadas coa accesibilidade, seguridade e habitabilidade. Non é só cuestión de trazar tabiques: en edificios en altura, a ausencia de ascensor, as dimensións mínimas das xanelas, as saídas de emerxencia ou a imposibilidade de cambiar os usos urbanísticos poden converter unha operación aparentemente sinxela nunha inviabilidade técnica ou legal.
Os exemplos recentes en Vigo son ilustrativos. En Cabral reformouse unha vivenda unifamiliar e intentouse inscribila como catro fincas independentes; o Concello denegou a operación por falta de título habilitante e porque a normativa urbanística do lugar só permite un uso residencial unifamiliar. Outro caso no lugar da Baixa foi anulado polos tribunais pola mesma falta de permiso municipal. Estas resistencias demostran que, máis alá do anuncio, hai que resolver a maraña administrativa que rodea a segregación de inmobles.
Limitacións técnicas e debates profesionais
María Pierres, secretaria do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia e membro do Observatorio, advirte que non todas as vivendas son susceptibles de ser divididas. «A vivenda que hai queda obsoleta: hai moitos pisos grandes que foron construídos a principios do século pasado e non se adaptan ás necesidades reais», resume. Aínda así, sinala que hai tipoloxías urbanas —especialmente en Vigo e A Coruña— onde a división resulta máis factible e respondería a espazos hoxe infrautilizados.
«A vivenda que hai queda obsoleta: hai moitos pisos grandes que foron construídos a principios do século pasado e non se adaptan ás necesidades reais»
— María Pierres, Secretaria do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia
As dificultades técnicas máis citadas teñen que ver coa accesibilidade. Se un bloque non dispón de ascensor, converter dúas vivendas en tres —por exemplo— pode implicar situacións de accesibilidade moi complexas para persoas maiores ou con mobilidade reducida. A isto súmanse cuestións de illamento acústico e instalacións (calefacción, auga quente, ventilación) que non sempre permiten unha partición sen obras maiores.
Ademais, a figura da división horizontal e a necesidade de obter un título habilitante obrigan a que o proceso vaia acompañado de certificados, licenzas e ás veces a modificación do planeamento, algo que en concellos con normativa ríxida ralentiza calquera intervención. Non é o mesmo un edificio clásico do Ensanche coruñés ca un chalé en Cabral: o peso da normativa local e a
