A Xunta pon o foco na fraude das baixas laborais

Galicia dará un paso máis na vixilancia das incapacidades temporais. O presidente autonómico anunciou no debate da autonomía a posta en marcha dun plan específico contra a fraude nas baixas laborais. O obxectivo: atallar unha situación que, segundo fontes institucionais, preocupa en sectores clave e supón un custo relevante para o sistema público.

Un plan agardado no Parlamento galego

Quen seguise as sesións da Cámara galega sábeo: o absentismo e as súas causas levan tempo na axenda política. Desta volta, o anuncio non chegou de xeito improvisado. Durante unha intervención moi seguida por sindicatos e patronal, o titular do Goberno galego avanzou a creación dunha estratexia para detectar e previr o uso indebido das baixas por incapacidade temporal. Unha decisión que, en palabras dun alto cargo municipal, viña reclamando boa parte do tecido empresarial dende hai meses.

A cifra fala por si soa. Segundo datos do Instituto Galego de Estatística, Galicia experimentou un incremento sostido das baixas laborais nos últimos cinco anos, situándose arredor dos 120.000 procesos activos no último exercicio dispoñible. Non todos agochan irregularidades, pero a preocupación polos fraudes fíxose patente en sectores como o comercio, a hostalería e os servizos públicos, onde a rotación de persoal e a temporalidade complican a supervisión.

Por que agora? As razóns de fondo

Difícil ignorar o contexto. Nos últimos meses, o debate sobre a sustentabilidade da sanidade galega gañou peso. A ninguén se lle escapa que os recursos son limitados e que o gasto en prestacións por incapacidade temporal non deixa de medrar. Abonda con mirar o orzamento anual do Sergas: só en 2023, máis de 150 millóns de euros destináronse a cubrir baixas laborais. Un responsable do sector sanitario insiste en que o problema non é só económico, senón tamén organizativo. «As baixas fraudulentas xeran sobrecarga nos equipos e afectan á imaxe do sistema», comenta, subliñando o malestar existente entre profesionais que asumen tarefas adicionais pola ausencia de compañeiros.

A Xunta, segundo fontes próximas ao Executivo, pretende despregar unha batería de medidas centradas na prevención, a formación de médicos de atención primaria e o reforzo dos controis administrativos. Non é menor o dato: a Inspección Sanitaria galega xa incrementara nun 20% as revisións de expedientes no último ano, identificando irregularidades nun porcentaxe reducido, pero significativo, dos casos analizados.

O impacto en empresas e traballadores

Na comarca de Vigo, onde o sector industrial marca o pulso laboral, voces empresariais recoñecen que o absentismo inxustificado pode chegar a paralizar liñas enteiras de produción. Poucas veces se escoita con tanta claridade a demanda de mecanismos rápidos para verificar a autenticidade das baixas e sancionar os posibles abusos. Pola súa banda, representantes sindicais insisten na necesidade de preservar os dereitos de quen realmente precisa ausentarse por motivos médicos. «Non se pode caer na sospeita xeneralizada», advirten fontes sindicais, que reclaman garantías de confidencialidade e respecto á privacidade.

O plan, segundo transcendeu, contemplará tamén campañas informativas dirixidas a empresas e traballadores, así como a posibilidade de sancións económicas para quen incorra en fraude demostrado. Ninguén semella dubidar de que o desafío será atopar o equilibrio entre control e protección social. O certo é que o mal uso das baixas erosiona a confianza no sistema e xera tensións en contornos laborais xa de por si esixentes.