A Consellería do Medio Rural anunciou este mércores a suspensión temporal, e ata novo aviso, das queimas de restos agrícolas e forestais realizadas por particulares en todo o territorio de Galicia. A medida responde á avaliación da evolución meteorolóxica e a diversos indicadores técnicos que apuntan a un incremento do risco de incendios nas próximas xornadas. Quedan fóra da prohibición as queimas prescritas e controladas executadas polo Servizo de Prevención e Defensa contra os Incendios Forestais (SPIF), que contan con planificación e medios de extinción.
Decisión preventiva tras a avaliación meteorolóxica
A resolución da Xunta, comunicada oficialmente o 24 de marzo, chega pouco despois de que os servizos meteorolóxicos situaran a Galicia nunha fase de inestabilidade que combina rachas de vento, descenso da humidade relativa e xornadas soleadas que secan a vexetación. Segundo fontes da propia Consellería, eses factores —combinados coa aceleración de traballos de campo típicos da primavera— elevaron varios índices técnicos empregados para medir o perigo de lume.
Fontes consultadas en zonas rurais coinciden en que a cidadanía adoita facer queimas de restos de poda, rastroxos e matogueira nesas datas, unha práctica enraizada en explotacións agrícolas e pequenas propiedades. A suspensión pretende, segundo a Xunta, reducir a posibilidade de que unha negligencia ou unha faísca se converta nun sinistro de maior alcance. Especificamente, a medida exclúe as intervencións planificadas polo SPIF, que se realizan con cortafogos, brigadas e medios aéreos dispostos para actuar.
A administración autonómica reclama ademais a colaboración cidadá para extremar as precaucións e denunciar actuacións de carácter incendiario. Como recordatorio operativo, a Consellería puxo a disposición o número gratuíto 085 para avisos de incendios forestais, instruíndo aos veciños a alertar de forma inmediata ante sinais de fume ou lume.
Un problema con raíces: abandono rural, clima e prácticas agrícolas
A prohibición temporal non xorde no baleiro. Galicia arrastra décadas de transformación do territorio: a pérdida de poboación no rural, a substitución de paisaxes agrarias por matogueira e monte improdutivo, e a concentración da actividade agraria en mans de explotacións máis mecanizadas deixaron extensas franxas con combustible vexetal acumulado. A iso súmase a estacionalidade dos incendios, que nos últimos anos tendeu a adiantar o seu inicio e a prolongarse fóra do verán.
En comarcas como Os Ancares, O Courel ou a franxa interior de Ourense a xestión da biomasa e a prevención foron temas recorrentes nos plenos dos concellos. Moitos alcaldes e axentes forestais levan anos insistindo na necesidade de plans máis alá da reacción: cortafogos, mantemento de vías rurais, e promoción de usos que convertan a biomasa en recurso —por exemplo, astilla para calefacción— en lugar de risco. A exclusión das queimas controladas polo SPIF subliña a diferenza entre prácticas previstas e as queimas particulares, que carecen de coordinación e medios.
Políticamente, a medida chega nun momento en que a xestión do monte está no centro do debate autonómico. A Xunta sostén que a combinación de inspeccións, campañas informativas e normativa específica reduciron a tempada alta de incendios, pero admite que fenómenos meteorolóxicos extremos obrigan a decisións puntuais. A falta de iniciativas contundentes a longo prazo, moitos técnicos advirten que as restricións temporais unicamente abordan o problema a curto prazo.
Repercusións para agricultores, o control e os próximos pasos
Para os agricultores e pequenos propietarios a prohibición obl
