Un acordo alcanzado a última hora entre a Consellería de Sanidade e o sindicato médico O´Mega puxo fin á folga de atención primaria que durante semanas deixou anuladas miles de consultas nos centros de saúde de Galicia. O pacto, que comezará a aplicarse a partir do 15 de xuño e estará plenamente integrado en outubro, fixa un tempo medio de consulta de dez minutos por paciente e un máximo diario de 30 pacientes por médico, ademais dunha batería de cambios laborais e retributivos.
Que inclúe o acordo e como se aplicará
Segundo as condicións pactadas, a limitación a 30 pacientes por xornada pretende ser o tope que ata agora nunca se tiña formalizado. Os usuarios que excedan ese cupo —os chamados pacientes «sobresaturados» na linguaxe profesional— serán derivados a dispositivos alternativos de atención, e a administración habilitará circuítos de atención específicos para eles. A Consellería estendeu a medida tamén a odontólogos e pediatras, colectivos que reclamaran criterios homoxéneos ante a sobrecarga de traballo.
A modificación do tempo medio de consulta a dez minutos é unha das pezas centrais do acordo. Os representantes de O´Mega defenden que ese promedio duplica o tempo efectivo que se viña aplicando en moitas axendas e que permitirá diagnósticos e prescricións con mellores garantías.
«O dobre do establecido ata agora», apunta O´Mega.
Ademais dos límites por paciente, o acordo introduce cambios no cómputo da xornada para os médicos que prestan atención continuada nos puntos de atención continuada (PAC) —un dos cabalos de batalla dos facultativos extrahospitalarios— e reduce o tramo esixido para cobrar a xornada complementaria: de 160 horas anuais actuais a 140 en 2026, e ata 122 en xaneiro de 2028. A Xunta tamén ofrece incentivos para gardas voluntarias e mellora as compensacións por nocturnidade e festividade.
Un acordo que chega tras semanas de confrontación
A folga, que obrigou á Administración a contabilizar a cancelación de máis de 70.000 consultas, tensou as relacións entre os centros de saúde e a Consellería. Non era a primeira protesta masiva nos últimos anos: a primaria galega arrastra problemas estrutuais —cadros de persoal envellecidos, cupos elevados e presión nos PAC rurais— que levaron a episodios de mobilización en 2019, 2022 e durante o inicio desta lexislatura.
En lugares concretos como o centro de saúde de O Milladoiro (Ames), que se viu representado nas imaxes das últimas xornadas de paro, a percepción entre residentes e profesionais é de fatiga acumulada. Fontes sanitarias consultadas por este xornal recoñecen que a falta de persoal e a rigidez na organización das axendas converten cada día nun reto loxístico. O acordo pretende, sobre o papel, mitigar esa fatiga ao limitar a sobrecarga diaria.
Outro terreo que quedará despechado polo pacto é o da especialización médica. A Xunta comprométese a que o MIR sexa a única vía de acceso á especialidade en Galicia e a que desapareza a categoría FEAP (facultativos de centros de saúde con obriga de gardas en PAC), unha medida xa adiantada polo Sergas que agora se materializa no documento acordado co sindicato.
Repercusións inmediatas e dúbidas sobre a implementación
Nas próximas semanas a prioridade será levar o pactado a instruccións de xestión e a cambios nas ordes de servizo. Para que a limitación a 30 pacientes e o promedio de dez minutos sexan unha realidade, a Consellería
