As lonxas galegas acusan o golpe: marisco baixo mínimos

O sector marisqueiro de Galicia atravesa un momento crítico. Apenas se subastaron 209.000 quilos de ameixas e berberechos nas lonxas, unha cifra que deixa xelados a quen vive da ría. As recentes borrascas arrasaron os bancos marisqueiros e a recuperación, advirten voces do sector, será lenta e custosa.

Un desplome que se fai notar nas rías

Poucas veces os datos foron tan elocuentes. No que vai de campaña, a cantidade total de ameixas e berberechos vendida nas lonxas galegas apenas supera os 209.000 quilos. Para quen coñece o pulso real da costa, a cifra fala por si soa. Abonda con lembrar que, en anos anteriores, non era estraño ver volumes moi superiores en tan só unhas semanas.

A maioría das lonxas, desde O Grove ata Noia, viron reducida a súa actividade á mínima expresión. Falando cunha mariscadora veterana da ría de Arousa, respírase resignación. “Nunca vira nada igual”, comenta. E non é para menos: a sucesión de temporais durante o inverno deixou os bancos exhaustos. O berberecho, un produto estrela en moitas mesas galegas, foi un dos grandes damnificados.

Borrascas devastadoras e consecuencias a longo prazo

Convén lembrar que o marisqueo en Galicia non só depende do esforzo de quen faena a diario, senón tamén da saúde dos bancos. As últimas borrascas supuxeron un mazazo. Os responsables municipais de zonas costeiras recoñecen que a recuperación do recurso será, como mínimo, cuestión de meses. Quizais máis. As choivas intensas e o vento remexeron os fondos, enterrando moitas das sementes e arrastrando lodos ata as áreas produtivas.

Na comarca do Barbanza, por poñer un exemplo, os mariscadores tiveron que reducir xornadas e adaptar horarios ás mareas máis benévolas. Pero nin así. O produto escasea e os prezos, aínda que repuntan lixeiramente, non chegan a compensar a falta de xénero. Un responsable do sector resúmeo con claridade: “Non hai marisco que vender, e iso nótase nos petos”.

Un sector en vilo: impacto social e económico

Ninguén ignora que o marisqueo é o sustento de centos de familias en Galicia. No porto de Cambados, por exemplo, o ambiente na lonxa é de preocupación e nerviosismo. A redución de capturas afecta de cheo aos ingresos das mariscadoras, pero tamén a transportistas, depuradoras e restaurantes. O ano pasado, as exportacións de bivalvos galegos superaron os 25 millóns de euros, segundo datos do Instituto Galego de Estatística. Este ano, a tendencia apunta a un retroceso significativo.

Non é menor o dato de que moitas confrarías tiveron que pedir axudas extraordinarias para soportar a caída de ingresos. Os bancos marisqueiros requiren agora labores de rexeneración custosa: sementeiras, limpeza e, sobre todo, tempo. Un técnico da Consellería do Mar subliña que “o ciclo natural do berberecho e da ameixa é lento, e tras un inverno tan duro, haberá que agardar para ver resultados”.

Antecedentes: a meteoroloxía como inimigo recorrente

O certo é que Galicia sufriu episodios semellantes no pasado, aínda que non desta magnitude. En 2014, unha serie de temporais tamén causou estragos nos bancos marisqueiros da ría de Muros-Noia, pero a afección foi máis localizada e a recuperación, algo máis rápida. Desta volta, a extensión do dano é maior e afecta a toda a franxa atlántica.

Difícil pensar que a situación se arranxe cunha simple mellora do tempo. A presión sobre os recursos, unida ao envellecemento da frota marisqueira e á escaseza de relevo xeracional, debuxa un horizonte complicado. “O mar está cambiando e nós con el”, recoñece unha mariscadora de Vilanova, con xesto serio.