Os paros parciais coñecidos como «peonadas» convocados por especialistas hospitalarios estendéronse este xoves a centros de A Coruña, Ferrol, Burela e O Salnés, con efectos visibles desde as 15.00 horas nas consultas e na actividade cirúrxica da tarde. Os facultativos de servizos como Anestesia, Cirurxía, Xinecoloxía, Traumatoloxía, Oftalmoloxía e Uroloxía anunciaron que deixarán de realizar as horas extra voluntarias, nunha mobilización que, segundo os convocantes, persegue forzar a apertura dunha negociación coa Xunta. A protesta, que se iniciou en Vigo e Pontevedra e onte sumou a Santiago, responde ao malestar polas condicións laborais e á demanda dun estatuto profesional específico.
O sindicato médico O’Mega difundiu que a paralización se estendeu «como unha mancha de aceite» pola xeografía galega ante o que cualifica de inmobilismo da Consellería de Sanidade. No Complexo Hospitalario Universitario de A Coruña (CHUAC) deixarán de facerse peonadas Anestesia, Cirurxía Pediátrica e Xinecoloxía; en Ferrol súmanse anestesistas, cirurxiáns xerais, uroloxos, traumatólogos e endoscopistas; e no Hospital de A Mariña, en Burela (Lugo), tamén se adheriron os oftalmólogos. En Vilagarcía de Arousa, no centro de O Salnés, cirurxiáns e anestesistas comunicaron ao Sergas a súa intención de renunciar a estas horas extras.
A mobilización afecta así mesmo a outros centros xa implicados: en Santiago, ademais dos servizos que iniciaron a protesta, súmanse Anestesia, Cirurxía Plástica e Neurocirurxía; en Pontevedra fíxoo Otorrinolaringoloxía; e en Vigo anunciaron a súa adhesión neurocirurxiáns e traumatólogos. Segundo O’Mega, a campaña pretende visibilizar a saturación e a precariedade que sofren os especialistas, así como a falta de resposta da administración autonómica ás súas reivindicacións. A organización denuncia ademais que a Consellería está citando os colectivos por separado para tentar desacreditar a unidade do colectivo.
O efecto inmediato é a redución da actividade vespertina: consultas que adoitan prolongarse despois das 15.00 horas suspéndense, cirurxías programadas para a tarde quedan en ocasións sen cobertura e pacientes agardan nas salas porque a súa cita non poderá ser atendida fóra da xornada ordinaria. Médicos consultados polos sindicatos subliñan que non prolongarán a súa presenza máis aló do horario establecido para cubrir tarefas que até agora asumían de forma voluntaria, o que deixa baleiros na planificación habitual. A protesta non pretende deter as urxencias, pero si alterar a programación de actividade non urxente, co consecuente reordenamento de axendas.
O’Mega reivindica dous eixos principais: a creación dun estatuto propio para os médicos especialistas a nivel do Ministerio de Sanidade e a apertura dunha vía de negociación por parte da Xunta que permita mellorar condicións laborais e a organización de quendas. Os convocantes insisten en que, ao tratarse de competencias sanitarias autonómicas, corresponde á Xunta establecer medidas que dignifiquen o traballo médico en Galicia. A organización advirte de que a protesta manterase ou intensificarase se non hai avances no diálogo.
A Consellería de Sanidade, pola súa parte, foi sinalada polos sindicatos como responsable dunha actitude inmobilista, aínda que fontes oficiais non emitiron un pronunciamento inmediato sobre as novas adhesións nin detallaron propostas concretas para mediar no conflito. Desde a administración programáronse reunións con colectivos médicos, pero os sindicatos critican que estas citas se produzan de xeito individualizado e que non respondan a unha negociación global. Esa estratexia, segundo os convocantes, busca romper a unidade e desactivar a mobilización.
O paro coincide ademais con datos que amosan presión na atención primaria: a propia Consellería rexistrou no que vai de mes 38.696 consultas aprazadas en Atención Primaria, unha cifra que as organizacións sanitarias utilizan para ilustrar o colapso estrutural do sistema. Os médicos argúen que a práctica de facer peonadas foi unha muleta para cubrir deficiencias do cadro de persoal e que a súa supresión pon de manifesto a necesidade de reformas estruturais. Pacientes e asociacións de usuarios comezan a notar as consecuencias na demora das consultas e na reorganización de axendas.
Co conflito aberto, a evolución das mobilizacións dependerá en boa medida da capacidade das partes para recuperar un espazo de negociación conxunto. Os hospitais implicados manteñen a convocatoria e advirten de que, salvo apertura de diálogo e propostas concretas sobre condicións laborais e planificación do cadro de persoal, a extensión das protestas a outros centros é unha opción que non descartan. Mentres tanto, a poboación afronta tardes con consultas aprazadas e unha sensación crecente de tensión no sistema sanitario galego.
