Este domingo, coincidindo coa entrada en vigor das medidas fiscais aprobadas polo Goberno para atenuar o encarecemento dos carburantes tras a crise en Irán, numerosos paneis electrónicos en Galicia rexistraron prezos claramente máis baixos: en moitas estacións o diésel deixouse ver por debaixo dos 2 euros o litro. A iniciativa, que combinou a redución do IVE do 21 % ao 10 % e unha rebaixa no imposto especial sobre hidrocarburos, traducíuse en descontos que, na maioría dos surtidores, oscilaban entre os 16 e os 22 céntimos, con puntos concretos que alcanzaron ata 28 céntimos de descenso.
Unha xornada de colas, garrafas e diferenzas territoriais
A resposta da cidadanía foi rápida. En zonas con maior densidade de surtidores, sobre todo nas provincias da A Coruña e Pontevedra, apreciáronse colas e movemento inusual para un domingo. No polígono da A Grela os carteis mostraban un retroceso sensible respecto do sábado; en Lalín, unha das áreas onde máis se notou a rebaixa, o gasóleo chegou a cotizarse a 1,639 euros por litro. Non obstante, estas cifras conviviron con outros puntos nos que o prezo apenas se achegaba aos dous euros.
A afluencia tivo dous motivos: por unha banda, condutores que agardaron ata o último día para repostar; por outra, compradores que fixeron acopio —non faltaron garrafas— ante o temor a novas subidas. «Levaba desde finais de semana sen repostar porque primeiro dixeron que non ía haber rebaixas, pero un compañeiro avisoume o venres de que si», dixo Carlos García mentres enchía o depósito en Cambre. «Vim hoxe pola mañá porque xa estaba ao límite e parece que si que están máis baratos e algo se notou ao pagar, pero tampouco te creas que moito», engadiu.
As diferenzas xeográficas volveron marcar a xornada. No interior —provincias como Lugo e Ourense— a dispersión de surtidores e os maiores custos loxísticos fixeron que a rebaixa chegase con menor intensidade. O Geoportal de Hidrocarburos permitiu seguir en tempo real estes movementos: na ruta entre Lugo e Ourense aínda se detectaron puntos onde o diésel rozaba os dous euros, mentres que en Xinzo de Limia pasouse de 2,049 a 1,829 euros por litro en determinados surtidores.
Que cambiou no prezo: fiscalidade, materias primas e marxes
As medidas publicadas no BOE o sábado alteraron a estrutura do prezo final. Ao alixarse a carga fiscal, o porcentaxe do PVP que corresponde á materia prima e ás marxes brutas ten agora un peso maior. Isto non implica que eses compoñentes aumentasen necesariamente, senón que ocupan unha porción máis ampla do total, coa consecuencia de que a capacidade da rebaixa é limitada se o cru volve repuntar.
O paquete quedou aprobado polo Consello de Ministros e responde ao impacto internacional da guerra. O seu obxectivo é mitigar o golpe directo sobre fogares e empresas, en particular sobre os transportistas e as pemes —sectores clave na economía galega, onde o transporte por estrada é esencial para a agroindustria e a distribución—. Á espera de confirmación sobre medidas adicionais, o alivio busca gañar tempo mentres se monitoriza a evolución dos prezos internacionais.
Outro factor que condiciona a chegada da rebaixa ao surtidor son os distintos modelos comerciais. As estacións de baixo custo trasladaron a maior parte do desconto con rapidez, mentres que as abanderadas aplicaron axustes máis graduais, polo que a competencia local segue marcando os prezos finais e deixando brechas significativas entre concellos e polígonos industriais.
