A redución do IVE do 21 % ao 10 % e a rebaixa do imposto especial sobre hidrocarburos, aprobadas polo Goberno e publicadas no BOE o sábado, notáronse este domingo nas estacións de servizo galegas. Os paneis luminosos amosaron descontos que, na maioría dos casos, oscilaron entre 16 e 22 céntimos por litro; nalgúns surtidores concretos os descensos chegaron ata 28 céntimos. Aínda así, o alivio non foi uniforme: onde máis se notou a rebaixa foi en áreas como Lalín, con diésel a 1,639 €/l, mentres que nas zonas do interior a redución foi máis tímida.
Como se viveu a xornada nas gasolineiras galegas
Desde primeiras horas da mañá rexistrouse unha afluencia inusual para ser domingo. As imaxes non son novas para Galicia: longas colas, garrafas nas mans de quen trata de aproveitar calquera céntimo e o goteo continuo de vehículos nas estacións das áreas máis accesibles. En A Grela, o polígono coruñés, as fotos dos monólitos antes e despois da aplicación da medida son elocuentes; os operadores de baixo custo aplicaron recortes máis perceptibles que as estacións abandeiradas.
O condutor coruñés Carlos García, que encheu o depósito nunha estación de Petroprix en O Temple (Cambre), resumía a sensación de moitos:
«Levaba dende finais da semana porque primeiro dixeron que non ía haber rebaixas, pero un compañeiro avisoume o venres de que si. Vine hoxe pola mañá porque xa estaba ao límite e parece que si que están máis baratos e notouse algo ao pagar, pero tampouco che creas que moito».
Desde o outro lado do mostrador, a xefa de quenda de Petrocash en A Gándara, Alicia, confirmaba a presión: «Entre o bo tempo e que a xente estaba pendente da baixada, algúns clientes xa nos preguntaban onte; hoxe temos bastante afluencia». A experiencia práctica coincide cos datos que facilita o Geoportal de Hidrocarburos, que permite consultar en tempo real os prezos e a ubicación dos puntos de venda.
As provincias costeiras —A Coruña e Pontevedra— rexistraron as perdas máis visibles pola concentración de áreas de repostaxe e a competencia entre operadores. En cambio, Lugo e Ourense, con estacións máis dispersas, viron como a rebaixa se trasladaba con maior lentitude ao surtidor; na ruta entre Lugo e Ourense detectouse polo menos un punto de venda onde o litro de diésel seguía custando practicamente o mesmo que a véspera, segundo fontes que contrastan prezos sobre o terreo.
Por que a redución non foi total: estrutura do prezo e márxes
A decisión publicada no BOE reconfigura a estrutura do prezo final que paga o consumidor. Historicamente, o PVP dos carburantes compónse de catro elementos: o IVE, o imposto especial sobre hidrocarburos, a materia prima (o cru e os seus derivados) e as márxes de refino e distribución. Ao adelgazar a carga fiscal, o peso relativo da materia prima e das márxes aumenta automaticamente, de aí que unha rebaixa fiscal non se traduza liña por liña na mesma caída do surtidor.
Ademais, existen diferenzas operativas entre estacións: as de baixo custo adoitan trasladar os recortes con maior rapidez e en maior proporción; as abandeiradas, sometidas a contratos de subministración e a estruturas de custos distintas, tardan máis en axustar. A isto engádese a volatilidade do mercado internacional: a guerra en Irán —motivo oficial das medidas— segue condicionando os prezos maioristas e, por ende, a capacidade de contención a medio prazo.
Unha análise sectorial apunta tamén á heteroxeneidade nas márxes brutas. Se ben a rebaixa fiscal reduce o que do Estado leva por litro, a magnitude do desconto que chega aos consumidores depende da elasticid
