Este domingo, ao entrar en vigor as medidas aprobadas polo Goberno para amortecer o efecto da crise internacional sobre os carburantes, moitos surtidores galegos rexistraron unha caída inmediata de prezos que deixou o litro de gasóleo por baixo de 2 euros en numerosos puntos. A combinación da reducción do IVA do 21 % ao 10 % e da rebaixa temporal do imposto especial sobre hidrocarburos, aprobada no Consello de Ministros e publicada no BOE, traduciuse en descontos visibles nos monolitos e nunha asistencia inusual de vehículos ás áreas de servizo.
Como se trasladou a rebaixa aos surtidores
No terreo, as diminuicións comprobadas oscilaron principalmente entre os 16 e 22 céntimos por litro, aínda que en dúas estacións muestreadas aplicáronse descontos superiores, de entre 20 e 28 céntimos. O Geoportal de Hidrocarburos permitiu seguir en tempo real os paneis electrónicos; en Lalín o gasóleo A máis barato chegou a situarse en 1,639 euros por litro, e en Xinzo de Limia rexistrouse un descenso desde 2,049 a 1,829 euros por litro.
A caída foi máis perceptible nas provincias costeiras de A Coruña e Pontevedra, onde a elevada concentración de estacións e a competencia presionan os prezos á baixa. No interior, especialmente en Lugo e Ourense, a dispersión xeográfica e o menor número de surtidores fixeron que o axuste se notase menos e que nalgúns puntos o diésel aínda rondase os dous euros.
Tampouco foi homoxénea a reacción das operadoras: as cadeas de baixo custo actualizaron rapidamente os prezos, mentres que algunhas estacións abandeiradas aplicaron o desconto de forma parcial ou con retraso. En polígonos como A Grela pódese comparar a evolución entre o sábado e o domingo na mesma estación e comprobar a resposta desigual do mercado.
A afluencia ás gasolineras foi notable. Moitos condutores aproveitaron para encher depósitos e, nalgúns casos, para levar garrafas, como xa aconteceu en crises anteriores. Un veciño de Cambre, Carlos García, contaba que había apurado todo o posible ata saber que a rebaixa sería efectiva: «Levara desde finais de semana apurando o depósito porque primeiro dixeran que non ía haber rebaixas, pero un compañeiro avisoume o venres de que si», explicou mentres pagaba nunha estación de Petroprix.
«Entre o bo tempo e que a xente estaba pendente da baixada, hoxe temos bastante afluencia», recoñecía Alicia, xefa de quenda dunha estación de Petrocash en A Gándara.
Antecedentes e por que a rebaixa non é automática
A suba de prezos nos últimos meses ten a súa orixe na escalada da tensión xeopolítica, que disparou a cotización do cru, e nos problemas loxísticos derivados do conflito. Antes da recente crise, o diésel movíase en moitos puntos arredor dos 1,5 euros por litro; a guerra e as fluctuacións internacionais levaron eses niveis a cifras moito máis altas, tensionando orzamentos familiares e custos do transporte.
A medida aprobada modifica a estrutura do prezo final: ao reducir a carga fiscal, o peso relativo do custo da materia prima e dos márxes aumenta. Iso explica que a aforro fiscal non sempre se traslade íntegramente ao consumidor cando sobe o prezo do cru ou cando os márxes comerciais se reaxustan. Segundo fontes achegadas a estacións e operadores, as diferenzas entre puntos débense tanto a estratexias comerciais como aos tempos de actualización dos prezos, aos distintos márxes aplicados e aos custos loxísticos locais.
