La Agencia Internacional de la Energía e Estados Unidos anunciaron medidas extraordinarias este marzo de 2026 para intentar mitigar a suba do petróleo tras a escalada bélica en Oriente Medio e o bloqueo do estreito de Ormuz. As decisións consisten nunha liberación coordinada de reservas estratéxicas por parte da AIE e nun permiso temporal de compra de crudo ruso por parte da Casa Blanca, medidas que buscan restaurar o abastecemento e a estabilidade nos mercados globais. A intervención chega despois de que os ataques e represalias na rexión provocasen nerviosismo entre os investidores e un encarecemento do crudo. O obxectivo oficial é aliviar a presión sobre a oferta mentres se recupera a normalidade nas rutas do Golfo Pérsico.
A AIE, que agrupa arredor de trinta países consumidores, pactou liberar o que os seus membros cualificaron como a maior inxección de reservas estratéxicas da historia: 400 millones de barrís destinados a entrar gradualmente no mercado. Ao mesmo tempo, a Administración de Donald Trump anunciou de forma unilateral a excepción temporal ás sancións que permitirá durante un mes a compra de crudo e combustibles rusos xa embarcados en buques. Ambas iniciativas buscan compensar, aínda que sexa parcialmente, a caída do abastecemento que provoca o peche do paso polo estreito de Ormuz, por onde circula preto dunha quinta parte do crudo mundial.
A pesar do volume anunciado, os prezos de referencia apenas cederon: o barril Brent mantense en torno aos 100 dólares e o West Texas en torno aos 95 dólares. Os analistas explican que as operacións previstas non supoñen unha inundación inmediata do mercado, porque a liberación de reservas estratéxicas e a reorientación de cargamentos requiren loxística, tempo e coordinación entre gobernos e empresas. Ademais, a incerteza sobre a duración do bloqueo e a posible extensión de conflitos na rexión alimenta a demanda de cobertura por parte de traders e fondos, que manteñen a presión ao alza.
Expertos consultados por este diario subliñan que a eficacia das medidas dependerá da rapidez coa que os barrís anunciados cheguen fisicamente aos consumidores e do ritmo de execución. A venda de reservas adoita implicar semanas de preparación, subastas e envío por vías marítimas con capacidade limitada, o que reduce o seu impacto inmediato sobre o prezo. En paralelo, a autorización temporal para adquirir crudo ruso plantea desafíos loxísticos e xurídicos: os cargamentos deben estar xa en ruta e as navieiras e aseguradoras avalían riscos operativos e reputacionais.
As dúbidas sobre o impacto inmediato combínanse con riscos xeopolíticos. Se o estreito de Ormuz non se reabre pronto, as fontes alternativas de abastecemento —como reposicións desde xacementos fóra do Golfo ou incrementos de producción noutros países— tardarán en compensar a perda. Nese escenario, o volume liberado pola AIE podería diluírse fronte a unha caída sostida e significativa das exportacións desde a rexión, segundo advirten consultoras enerxéticas.
Para os consumidores e as economías importadoras, unha suba prolongada do petróleo implica riscos sobre a inflación e o custo da enerxía e do transporte. Gobernos e bancos centrais observan a evolución con preocupación, porque o aumento sostido dos combustibles pode trasladarse aos prezos ao consumo e engadir presión a políticas xa tensas. A iniciativa de liberar reservas busca, ademais de abaratar o barril, enviar unha sinal política de que as principais economías están dispostas a actuar de xeito coordinado ante un shock de oferta.
No mercado, a reacción dos participantes será clave nas próximas xornadas: se a percepción do risco se atenúa á medida que os abastecementos alternativos se materialicen ou o paso por Ormuz se reanude parcialmente, os prezos poderían corrixirse á baixa. Con todo, se se prolonga a incerteza ou xorden novos episodios de violencia na rexión, calquera alivio temporal podería quedar rapidamente neutralizado, coinciden os analistas.
En definitiva, as medidas anunciadas representan unha resposta significativa e sen precedentes en canto a volume, pero a súa capacidade para estabilizar prezos a curto prazo está en entredito. O mercado demanda non só promesas e cifras, senón execución rápida e seguridade de que as rutas e as instalacións de exportación recuperarán a súa operatividade. Ata entón, a opinión dominante é que a volatilidade se manterá mentres persista a ameaza sobre o abastecemento desde o Golfo Pérsico.
