O retorno a Betanzos a mediados dos anos oitenta do pintor e gravador Jesús Núñez culminou na fundación do Centro Internacional de Estampa Contemporánea (CIEC) no número 2 da rúa Castro, un proxecto que, catro décadas despois, converteu a cidade nun imán para artistas e estudantes de todo o mundo. O que naceu como unha casa-taller aberta á creación e á ensinanza consolidouse como un motor cultural que explica por que moitos dos que chegaron para formarse decidiron quedar a vivir na comarca. A institución non só conserva unha colección destacada de obra gráfica, senón que modificou a paisaxe social e creativa de As Mariñas.

Natural de Betanzos e nado en 1927, Jesús Núñez desenvolveu unha carreira longa e diversa que o levou a formarse en Salamanca, Madrid e Berlín e a traballar durante décadas na capital antes de volver á súa terra coa súa muller, Lola Galilea. O seu proxecto de converter a casa familiar nun espazo de encontro respondía á vontade de ofrecer formación especializada en técnicas de estampa e de abrir un lugar de diálogo entre creadores. Esa ambición didáctica e expositiva, mantida ao longo dos anos, explica en boa medida a proxección internacional que acadou o centro.

O inmoble da rúa Castro, obra do arquitecto coruñés Rafael González Villar, tivo usos comerciais e bancarios antes da súa transformación en centro cultural; aquel edificio histórico, situado no corazón do casco antigo, readaptouse como obradoiro, sala de exposicións e residencia para artistas. A ubicación e a calidade arquitectónica favoreceron a vocación pública do proxecto e facilitaron a chegada de alumnado e creadores interesados no gravado contemporáneo. Co paso do tempo, o CIEC foi ampliando o seu programa e a súa colección, mantendo actividade estable durante boa parte do ano.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

A oferta formativa do centro inclúe cursos intensivos, obradoiros e residencias que atraen estudantes de Europa, América e Asia, e nos últimos anos potenciou intercambios con artistas internacionais. Esa presenza continuada de creadores en residencia tivo un efecto claro sobre a cidade: moitos dos asistentes, tras coñecer Betanzos e o seu entorno, optaron por establecerse na comarca. Barrios e parroquias como As Cascas e A Ribeira contan hoxe con estudios e proxectos artísticos que rompen coa imaxe tradicional da localidade.

O impacto económico e social non se limita á actividade cultural. A chegada de novos residentes vinculados ás artes dinamizou servizos locais, reactivou espazos comerciais e contribuíu a unha oferta turística máis vinculada á cultura. O fenómeno, aínda que de escala modesta en termos de poboación, cambiou o perfil urbano e promoveu iniciativas conxuntas entre o CIEC, o Concello e entidades privadas para amosar a produción gráfica nunha cidade que ata hai unhas décadas era pouco coñecida fóra da comarca.

Desde a dirección do CIEC salientan que a clave foi a combinación entre unha ensinanza especializada e a acollida de artistas en residencia, algo que permite establecer sinerxías creativas e redes internacionais. Tamén veciños e comerciantes sinalan que a presenza de obradoiros e actividades culturais achega unha vitalidade que antes non existía, co que se produciu unha retroalimentación: máis oferta cultural atrae máis xente e esa maior presenza posibilita novos proxectos. A consolidación de colectivos e estudos locais é proba visible dese cambio.

O centro serviu ademais para situar a Betanzos na cartografía do gravado contemporáneo, con exposicións e mostras que traen profesionais e coleccionistas á cidade. Esa visibilidade contribúe a colocar As Mariñas en circuitos artísticos que ata agora pasaban de largo pola provincia, e tamén a xerar oportunidades para artistas emerxentes que atopen en Betanzos un entorno asequible e estimulante para traballar. A colección do CIEC, con obras de diferentes épocas e procedencias, actúa como recurso didáctico e reclamo cultural.

A morte de Núñez en 2023 pechou unha etapa persoal intensa, pero o seu proxecto continúa a ser o pilar que sostén a presenza artística na cidade e na comarca. Betanzos pasou de ser un punto de paso a converterse en destino para quen se especializa en estampa contemporánea, e esa retención de talento reforza tanto a oferta cultural como a identidade local. A casa que soñou Núñez segue cumprindo o seu propósito: reter, formar e atraer a quen buscan no gravado unha razón para quedar en As Mariñas.