Os interiores da industria do directo
Rosalía, durante un concerto da xira do seu terceiro disco, 'Motomami', no Palau Sant Jordi, o 23 de xullo de 2022. / FERRAN SENDRA
A gran industria da música en directo, pasado o explosivo ciclo pospandémico, vai estabilizándose nunha realidade que segue a ser boyante e redobrada respecto a tempos moi recentes.
A facturación das 100 maiores xiras mundiais retrocedeu un 6,1% en 2025, segundo ‘Pollstar’ (un “retorno á Terra”, titulou o seu informe anual), aínda que os seus 7.643 millóns de euros representan un 60,8% máis que no último exercicio pre-covid, o do ano 2019.
Prosperidade que, neste 2026, debe asentarse en xiras como a que está a piques de emprender Rosalía, o ‘Lux Tour’, que arrancará en Lyon o 16 de marzo e recalará semanas despois en Madrid (Movistar Arena) e Barcelona (Palau Sant Jordi), con catro noites en cada praza.
Rosalía, durante a súa actuación nos Brit Awards 2026, o 28 de febreiro en Manchester. / ADAM VAUGHAN / EFE
O impacto do 'Lux Tour' e cifras do sector
O ‘Lux tour’ consta de 57 concertos ao longo deste ano (á espera de ver se continuará en 2027), todos eles en ‘arenas’, é dicir, pavillóns deportivos ou multiusos.
Entradas vendidas en case todas as cidades, con apenas algúns flecos en localidades de baixa visibilidade ou a través da reventa ‘fan to fan’.
A cifra exacta de ‘tickets’ despachados non foi precisada pola promotora, Live Nation, pero a suma dos aforos dos 31 locais nos que recala a xira sitúase arredor das 980.000 localidades, un dato finalmente condicionado ao que ocupe o escenario e ao formato axustado en cada praza.
O aforo medio das salas, para un uso musical, oscila arredor dos 17.200 asistentes.
O prezo medio das entradas está na franxa de 85-95 euros, aínda que os paquetes ‘vip’ encarecen o cálculo e elévano por riba dos 100 euros, co que a multiplicación resultante proxecta a recadación global do ‘tour’ cara ao limiar dos 100 millóns.
É un aumento exponencial respecto á anterior xira de Rosalía, o ‘Motomami tour’, que, en 2022, na súa etapa de ‘arenas’ e auditorios cubertos (antes de saltar aos festivais en 2023) reportou unha ‘box office’ de 26 millóns de euros tras ofrecer 46 concertos que congregaron unhas 440.000 persoas (aí, a asistencia media foi de 9.565 por noite).
Números, de todas formas, inferiores aos que, por agora, rexistran os xigantes do sector.
O campión mundial de 2025 resultou ser Coldplay coa cuarta tempada da súa xira de estadios ‘Music of the spheres’ (59 concertos, 3,5 millóns de entradas, 400 millóns de euros), seguido de Beyoncé, Kendrick Lamar & SZA, The Weeknd e Shakira.
De media, Coldplay reuniu 59.322 asistentes por concerto, que pagaron 114 euros.
Coldplay, durante un concerto no Estadi Olímpic, en maio de 2023. / Kevin Mazur
O negocio das promotoras e o reparto de ingresos
Boa parte do negocio global repárteno unhas poucas promotoras: Live Nation, a que move o ‘Lux tour’, é a líder (cun 34-36% do mercado), seguida de AEG e Eventim (que en 2018 comprou o 63,5% da barcelonesa Doctor Music).
O ‘modus operandi’ parte da compra da xira do artista (falamos de concertos propios, ‘headline shows’, non de festivais), á que se lle ofrece un caché fixo por concerto, un ‘guarantee fee’, que logo se move á alza se o ‘tour’ superou determinado limiar de venda de entradas (un 85 ou un 90%, por exemplo) ou ben se recortaron os gastos que estaban previstos.
Cada caso é un mundo, hai que dicilo.
A parte do artista ben pode situarse nun 80% do resultado neto do concerto, aínda que pode subir ata o 90 ou o 95%.
“Se o resultado é moi positivo, déixanche gañar ese 20% restante, ou talvez menos. Canto máis grande é o artista, menos marxe che queda”, explica Erik Newton, creador da promotora United Live, tras longas experiencias en Concert Studio e Clipper’s.
Pódense pagar adiantos ao artista, e é frecuente un 50%, pero depende de cada caso.
A relación entre ambas partes encaixou algúns cambios ao longo do tempo.
“Agora, o artista xa non depende tanto do promotor e das súas campañas de comunicación para vender entradas. Cun post en Instagram quizais xa abonda”, observa Newton, que ve ao artista “como o propio promotor do concerto, no que ti es un socio encargado da produción local”, xa que “sabe canto gañarás e ten todo o orzamento moi detallado”.
A partir de aí, “en función do volume de venda, aprétache máis na porcentaxe e permíteche gañar máis ou menos”.
Produción, gastos e riscos
Unha parte da produción do concerto asúmea o artista (escenografía, pantallas, músicos, ensaios, ‘crew’) e outra a promotora: montaxe, carga e descarga, seguridade, ‘riggers’, talvez o escenario sobre o cal se colocarán os elementos do ‘show’ (insistamos en que cada xira ten as súas propias leis).
E o alugueiro do local, que, cando falamos de ‘arenas’, non adoita corresponder a unha tarifa fixa, senón a unha porcentaxe da facturación, entre o 12 e o 15%.
As grandes promotoras apostan polos seus propios recintos para atar máis en curto o negocio: Live Nation asociouse co Atlético de Madrid para levantar unha ‘arena’, traballa nunha operación parecida en Munich e anunciou o mes pasado que comprara La Défense Arena, de París (45.000 localidades).
Fans con pulseiras luminosas durante o concerto de Coldplay no Estadi Olímpic Lluis Companys. / EPC
Os cachés e o ‘guarantee fee’ son confidenciais, aínda que algúns promotores consultados falan de concertos internacionais en ‘arenas’ onde os ingresos por ‘ticketing’ roldan o millón de euros e ao artista correspóndenlle entre 350.000 e 400.000 (que inclúen os seus gastos de produción).
O promotor debe ter en conta o 10% de IVE e o canon por dereitos á SGAE, que está no 8,5% a partir de 1.000 asistentes, diñeiro este que pode ir parar ao artista, íntegra ou parcialmente, se é o autor ou coautor das cancións que interpreta.
Outras vías de ingresos e o papel da tecnoloxía
O cantante ou grupo absorbe ingresos por outros canais, como o ‘merchandising’ (un sector desbocado: 35,50 euros de gasto medio por asistente e concerto no ‘Eras tour’ de Taylor Swift) e o aumento da difusión do seu catálogo musical alí onde vai a xira.
Un estudo de Luminate di que, durante a semana do concerto, a reprodución de cancións do artista sobe un 42% respecto ás oito semanas anteriores.
Taylor Swift, na primeira das súas dúas actuacións no Santiago Bernabéu, en 2024 / José Luis Roca
Os patrocinios foron anos atrás outra vía de negocio, pero non tanto na actualidade.
“Pode haber un artista que veña co seu patrocinador, negociado con el, pero hoxe non é en absoluto habitual”, explica Albert Salmerón, fundador de Producciones Animadas e que foi, durante oito anos (2017-25), o presidente da APM, Asociación de Promotores Musicales.
“Na era pre-festivais si que os había, marcas de cervexa ou vaqueiros. Agora desviáronse aos festivais”.
Con todo iso, “o artista non asume riscos”, deixa claro Erik Newton, e “se non se venden as entradas, é o promotor quen perde”.
Non é ningunha novidade, apunta Albert Salmerón. “Sempre foi así. O habitual é pagar un caché fixo mínimo co que o artista ten a contrapartida asegurada”, subliña.
E saber se o local se vai encher segue sen ser unha ciencia exacta, aínda que a tecnoloxía axude a afinar o tiro.
“Se fose doado, calquera sería promotor de concertos”, adoita dicir Gay Mercader.
Plataformas como Spotify, coa súa sección profesional Spotify for Artists, facilitan métricas do consumo musical por países e cidades.
“Pero as cifras poden ser enganosas: unha canción pode ter millóns de escoitas porque se coou nunha ‘playlist’ e iso non ten por que traducirse en entradas vendidas”, indica Albert Salmerón.
Pero a incerteza non é un parámetro que se teña en conta nunha xira como o ‘Lux Tour’, de Rosalía, con eses ‘sold outs’ (ou case) repartidos polo hemisferio occidental.
Concertos de produción que se insinúa cara, atendendo á gravación orquestral e coral, e á pista que dispensou a súa actuación nos Brit Awards.
‘Show business’ de gran calado, cunha complexa cadea de axentes e intermediarios, ao servizo dun produto con carga emocional, datas que milleiros de persoas levan meses marcando en vermello no calendario.
