La Unión de Profesionales y Trabajadores Autónomos (UPTA) presentou o 13 de marzo de 2026 ante o Concello de Ourense un plan para compensar aos pequenos comercios que sufriron perdas polas obras nas rúas, propoñendo reducións fiscais mentres se prolonguen as intervencións. A iniciativa busca aliviar a caída de clientela e da facturación que, segundo o colectivo, ameaza a supervivencia de negocios locais. O plan plantea reducións directas en impostos e taxas municipais para quen acrediten unha perda significativa de ingresos. A medida chega nun contexto de obras urbanas prolongadas e negocios que denuncian efectos negativos na súa actividade.
Segundo explicou o presidente da asociación, Eduardo Abad, a proposta inclúe unha rebaixa mínima do 50% en tributos como o IBI, o Imposto sobre Actividades Económicas, o ICIO e o IVTM, e plantea tamén exencións en taxas como as de lixo e auga. A UPTA fixa como requisito que as persoas solicitantes teñan rexistrado unha caída de polo menos o 20% da súa facturación para poder acceder a estas axudas. A documentación esixida, sinalaron, consistiría nunha declaración responsable das perdas, a xustificación contable ou fiscal correspondente, o alta censal e a licenza de actividade, xunto cun informe técnico municipal que confirme a afección polas obras.
O plan recolle ademais un compromiso do propio Concello para resolver as solicitudes nun prazo máximo de dous meses, un prazo que o colectivo considera imprescindible para non asfixiar a liquidez dos negocios. A UPTA subliña que estas medidas deben aplicarse mentres duren as intervencións urbanísticas que impidan o normal desenvolvemento comercial, e reclama unha xestión áxil que evite trámites burocráticos excesivos. Para a asociación, a protección do tecido comercial debe ser unha prioridade na planificación das obras públicas.
Na súa exposición ante o goberno local, a UPTA insistiu na necesidade de cambiar a estratexia municipal cara os traballadores por conta propia e o pequeno comercio, xa que, na súa opinión, a cidade perdeu comercios nos últimos anos. A asociación calcula que Ourense perdeu preto de 200 establecementos nos últimos tres anos e lembra que na cidade hai máis de 7.000 autónomos cuxa viabilidade podería verse afectada por intervencións prolongadas. Abad advertiu de que, sen medidas de apoio, moitas actividades poderían pechar ou trasladarse, co consiguiente efecto no emprego e na oferta comercial.
O grupo municipal do PSOE recibiu o plan e comprometeuse a levar a iniciativa ao próximo pleno ordinario, segundo trasladou a portavoz socialista, Natalia González. González criticou a falta de implicación e planificación do executivo local e sinalou que o Concello ten marxe para adoptar iniciativas que melloren a situación económica da cidade. Na súa opinión, un plan de compensacións amplo, que inclúa tamén exencións en servizos básicos, podería equilibrar a necesaria modernización urbana coa protección do comercio tradicional.
O contexto das obras en Ourense inclúe intervencións visibles e polémicas, como o socavón na rúa Pena Trevinca e a parálise de obras en avenidas principais por problemas de pago, feitos que alimentan a preocupación do sector comercial. Comerciantes consultados pola asociación relatan perdas de clientela cando as obras prolongan cortes de rúa ou limitan o acceso aos locais, situacións que se agravan cando as actuacións se solapan ou se executan sen información suficiente. A UPTA reclama, ademais das axudas, maior planificación e comunicación por parte do Concello para coordinar os traballos coa actividade económica.
Fontes municipais, por agora, non emitiron unha decisión formal sobre a proposta, e haberá que agardar ao pleno para coñecer a postura oficial do goberno local e o alcance das posibles exencións. O debate pon tamén sobre a mesa preguntas prácticas sobre o custo para as arcas municipais e os criterios técnicos que deben rexer a concesión de reducións fiscais, aspectos que serán centrais nas negociacións políticas. A UPTA confía en que a proposta atope apoio suficiente para converterse en norma e non nun mero acordo puntual.
En calquera caso, o debate pon sobre a mesa a tensión entre a necesidade de modernizar infraestruturas urbanas e a obriga de protexer o ecosistema comercial que sostén barrios e centros urbanos. Para moitos empresarios de Ourense, a chave estará en que as medidas que se aproben sexan rápidas, fáciles de tramitar e efectivas a curto prazo, de modo que as obras non supoñan un custo irreversible para o comercio local.
