Os catro centros de recuperación de fauna xestionados pola Xunta de Galicia atenderon en 2025 a un total de 4.572 animais pertencentes a unhas 200 especies, segundo explicou este venres a conselleira de Medio Ambiente durante a liberación de dous azores en Outeiro de Rei. A actuación tivo lugar no contorno de Santa Isabel, ás beiras do Miño, e serviu para pór de relevo o labor veterinario e de conservación que realizan estas instalacións. O acto, ao que asistiron autoridades locais, axentes medioambientais e alumnado de Primaria, pretendía ademais concienciar sobre a responsabilidade cidadá ante animais feridos. A Xunta atribúe a estes centros un papel clave na protección da biodiversidade galega.
No acto de solta participaron, ademais da conselleira, o alcalde de Outeiro de Rei, José Pardo Lombao, e case trinta escolares de 5.º de Primaria do CEIP Laverde Ruíz, que puideron comprobar o traballo de recuperación sobre o terreo. Un dos exemplares liberados era un macho de azor recollido en outubro coa ás dereita danada en Castroverde; o outro, unha femia adulta, apareceu a finais de febreiro no contorno urbano de Lugo con síntomas de deshidratación. Ambos recibiron atención no centro de O Veral, ubicado na provincia de Lugo, e completaron alí o seu proceso de recuperación antes de regresar á natureza. A presenza de alumnos pretendía ademais converter a solta nunha lección práctica sobre respecto e coidado do contorno.
A conselleira detallou que oito de cada dez individuos que ingresan nestas instalacións son aves, cunha notable prevalencia de gaivotas patiamarelas entre os casos máis frecuentes. O balance anual amosa a diversidade do traballo: desde pequenos mamíferos ata réptiles e aves rapaces, con patoloxías que van desde traumatismos por colisións ata envenenamentos e deshidratación. A clasificación por especies evidencia os principais focos de impacto humano sobre a fauna silvestre en Galicia, especialmente en zonas costeiras e urbanas. Os técnicos subliñan ademais o labor de coordinación co servizo de emerxencias 112 e cos concellos para atender rapidamente os avisos.
Respecto da distribución de actividade entre as instalacións, a Xunta indicou que o centro de Carballedo, na provincia de Pontevedra, concentrou o 41,7% dos exemplares atendidos na comunidade. Séguelle o de Oleiros, na A Coruña, co 35,3% dos ingresos; o de O Veral, en Lugo, aporta o 15,5% e o de Rodicio, en Ourense, o 7,5%. Estas cifras reflicten a maior afluencia en áreas costeiras e en puntos con maior densidade humana, onde se rexistran máis incidentes coa fauna. A existencia dun centro por provincia facilita a cobertura territorial, pero tamén plantea retos loxísticos para casos de emerxencia en áreas rurais illadas.
A conselleira anunciou obras de mellora e mantemento nos centros de Oleiros e Carballedo, con unha inversión conxunta próxima a 340.000 euros, destinadas a modernizar instalacións e mellorar a capacidade de acollida. A isto súmase a intervención integral realizada en O Veral, que supuxo un custo superior a 600.000 euros e que incluiu reformas en accesos e equipamentos veterinarios. Segundo o departamento autonómico, estas actuacións buscan aumentar a eficiencia dos coidados e reducir os tempos de recuperación dos animais. Os responsables aseguran que continuarían as inversións cando sexa necesario para garantir o correcto funcionamento da rede.
Durante a súa intervención, a conselleira fixo fincapé na utilidade educativa das soltas e na necesidade de fomentar entre a poboación protocolos sinxelos ante un achado: manter a calma, evitar manipular animais silvestres sen protección e avisar ao 112 ou contactar co centro de recuperación máis próximo. Aos nenos presentes explicoulles como identificar sinais de alarma e a importancia de avisar a un adulto ou aos servizos competentes. A administración autonómica insiste en que unha resposta rápida e coordinada aumenta significativamente as posibilidades de supervivencia dos exemplares. Tamén recordou o labor dos axentes medioambientais que colaboran na recollida e traslado.
O balance de 2025 serve, segundo os técnicos, para avaliar tendencias e preparar campañas específicas de sensibilización, especialmente en relación coas gaivotas patiamarelas e as consecuencias da urbanización sobre a fauna. Os centros non só realizan atención clínica, senón que desenvolven traballos de educación ambiental, control de especies e colaboración con grupos ecoloxistas e centros educativos. A pesar da carga asistencial, os profesionais apelan á colaboración cidadá para reducir os accidentes e promover prácticas responsables. A coordinación entre a Xunta, os concellos e as asociacións présentase como un dos piares para mellorar a conservación.
Os responsables recoñecen, con todo, que a rede afronta desafíos vinculados ao aumento de casos e á variabilidade climatolóxica, que pode incrementar episodios de desorientación e debilidade nas especies máis vulnerables. A curto prazo propoñen seguir reforzando os recursos humanos e técnicos e avanzar en medidas preventivas en contornos urbanos e costeiros. Para a Xunta, manter e potenciar estes centros é unha inversión en patrimonio natural e na calidade de vida, pero o seu éxito depende tamén da concienciación e colaboración da cidadanía. A solta dos azores en Outeiro de Rei presentouse, en suma, como un exemplo tangible dese esforzo conxunto.
