Os concellos da comarca de O Salnés están a acelerar as obras incluídas no Plan de Sostibilidade Turística en Destino (PSTD) para cumprir coas obrigas dos fondos europeos: deben concluír as actuacións antes do 30 de maio de 2026 e presentar a xustificación administrativa como data límite o 30 de xuño de 2026. Se non o fan, poderían verse obrigados a devolver parte da axuda e asumir os intereses das contías reintegradas. As partidas proceden do programa Next Generation e destínanse a proxectos destinados a mellorar a oferta turística e a xestión sostible do territorio.
Concellos como Vilagarcía, O Grove e a entidade supramunicipal que agrupa a varios concellos da ría presentaron iniciativas valoradas positivamente polos técnicos e recibiron subvencións importantes para executar actuacións que van desde zonas verdes ata melloras nas infraestruturas de acceso e sinalización. Na maior parte dos expedientes, as axudas rondan os 2 millóns de euros por beneficiario, unha contía que permitiu deseñar proxectos ambiciosos pero que obriga a cumprir prazos estritos marcados pola normativa comunitaria. O marxe temporal para xustificar gasto e obra é limitado e deixa pouco espazo para atrasos inesperados.
En Vilagarcía, por exemplo, a financiación do PSTD cobre a construción da futura zona verde de O Ramal, unha actuación que xa amosa movementos de terra e cimentacións en distintos frontes. Fontes municipais consultadas recoñecen que os traballos se intensificaron nas últimas semanas para poder cumprir o calendario marcado, pero recoñecen que hai partidas do proxecto aínda pendentes de adxudicación ou execución. Técnicos do propio plan advirten de que a entrega tardía de documentación ou a falta de certificacións pode obrigar ao reembolso parcial da axuda.
A Mancomunidade do Salnés e outros concellos examinados polos xestores do PSTD presentan niveis variables de avance: hai proxectos practicamente finalizados e outros aínda en fase de execución, co consecuente risco administrativo. A regra europea exixe non só a finalización física das obras senón a comprobación documental da súa elegibilidade, o que inclúe facturas, contratos e certificados de obra. Esa carga burocrática, segundo responsábeis locais, complicou o peche de expedientes nun prazo tan curto.
A presión do calendario provocou que algúns concellos prefiran acelerar procedementos de contratación e coordinación con empresas, aínda que iso implique un maior esforzo técnico e de supervisión. No lado positivo, a inxección de recursos permitiu modernizar servizos turísticos e recuperar espazos degradados, accións que, de completarse a tempo, reforzarán a competitividade do destino na tempada alta. Non obstante, os alcaldes consultados insisten na necesidade de flexibilidade administrativa en proxectos de grande envergadura.
Desde a administración rexional e os servizos que xestionan os fondos Next Generation subliñase que os prazos son os establecidos pola Unión Europea e que o cumprimento é imprescindible para manter a credibilidade do programa. O incumprimento podería conlevar sancións económicas ademais da perda de fondos, e afectaría a futuros programas de financiamento. Por iso, a comunicación entre administracións, a transparencia na tramitación e o control documental converteronse en prioridades nestas semanas decisivas.
Ademais do risco financeiro, o atraso nalgunhas actuacións tería un impacto local na planificación turística da tempada estival, xa que moitas obras pretenden estrearse na época alta para optimizar o seu uso e a promoción do territorio. Comerciantes e axentes do sector miran con preocupación a evolución destes proxectos, porque unha apertura tardía ou a medias resta efecto ás inversións realizadas e dificulta a programación de actividades. O reto é compatibilizar urxencia e calidade nas intervencións.
Nos próximos días os concellos implicados deberán remitir certificacións e documentación xustificativa mentres os técnicos municipais continúan coa execución e cos últimos trámites administrativos. A resolución desta fase será decisiva para que O Salnés aproveite plenamente os recursos do PSTD sen incorrer en devolucións nin sancións. A conclusión das obras e a súa correcta acreditación ante Europa é, por agora, a asignatura pendente que condicionará o balance final do plan na comarca.
