O presidente da Xunta de Galicia, Alfonso Rueda, reclamou este venres en Vedra (A Coruña) a continuidade dos fondos europeos Leader durante o acto de conmemoración do seu 35º aniversario, ao considerar que seguen a ser esenciais para a supervivencia e o dinamismo do medio rural galego. Rueda explicou que, ao longo destas tres décadas e media, máis de 8.000 iniciativas locais recibiron apoio por un importe superior a 1.000 millones de euros, e subliñou a necesidade de que os Grupos de Desenvolvemento Rural (GDR) manteñan a súa presenza no territorio. O presidente vinculou a continuidade destas axudas coa capacidade de fixar poboación e crear actividade económica nas zonas rurais.
Durante a súa intervención, Rueda puxo en valor o impacto do programa no emprego e na cohesión territorial: segundo os datos achegados no acto, os fondos Leader contribuíron a consolidar 7.300 empregos e a xerar outros 5.300 postos de traballo. Ademais da creación de emprego, o mandatario defendeu que estas investimento servíron para diversificar a economía local, apoiar pequenos agricultores e potenciar proxectos de servizos que melloran a calidade de vida en municipios con dificultades demográficas. O presidente insistiu en que, pese ás prioridades crecentes en seguridade ou defensa a nivel europeo, o apoio ao rural non pode quedar relegado.
O congreso celebrado en Vedra reuniu representantes de administracións locais, técnicos dos GDR e axentes do sector agrario para facer balance das tres décadas e media de aplicación do programa. Os asistentes repasaron experiencias de éxito que van desde iniciativas de transformación agroalimentaria ata proxectos turísticos e de economía social, todos eles financiados cos recursos Leader. A reunión serviu tamén para reclamar solucións máis áxiles na tramitación e unha maior coordinación entre administracións para acelerar a chegada de fondos ao terreo.
En referencia ao futuro inmediato, Rueda lembrou o anuncio realizado en febreiro relativo a unha nova asignación de 28,7 millones de euros que se distribuirán ao longo dos próximos tres anos ata 2028, unha cantidade que, segundo o presidente, debe traducirse en proxectos visibles e sostibles. Os voceiros de varios GDR presentes na xornada recoñeceron que a cifra é benvida, pero reclamaron criterios claros para o seu reparto e un calendario de execución que evite a demora na posta en marcha de iniciativas. A demanda de maior proximidade administrativa e de menos burocracia foi unha constante nos debates paralelos ao acto oficial.
Fontes presentes indicaron que o programa Leader, nacido como unha iniciativa comunitaria para impulsar o desenvolvemento rural, cambiou durante estes 35 anos pero mantén a súa esencia: apoiar proxectos promovidos pola propia comunidade local. En Galicia, esta filosofía permitiu identificar oportunidades en comarcas con limitacións económicas, facilitando a creación de cooperativas, obradoiros artesanais, pequenas industrias agroalimentarias e servizos vinculados ao turismo verde. Varios alcaldes que participaron na conmemoración subliñaron como estas actuacións evitaron o peche de actividades básicas nos seus municipios.
O presidente galego empregou un ton reivindicativo para pedir ás institucións europeas e ao conxunto do arco político que non descuiden as políticas dirixidas ao medio rural. Rueda argumentou que a fortaleza do sector agrario e a prestación de servizos no entorno rural son pezas clave para a seguridade alimentaria e a sustentabilidade ambiental, e que por iso deben seguir a recibir apoio financeiro específico. Tamén expresou a súa confianza en que os GDR continúen actuando como intermediarios eficaces entre a cidadanía e as administracións.
Especialistas en desenvolvemento territorial presentes no acto destacaron que, máis aló das cifras globais, a eficacia do programa depende da capacidade dos beneficiarios para artellar proxectos empresariais viables. Sinalaron a necesidade de combinar axudas públicas con formación, acompañamento técnico e acceso a mercados para que as inversións non se queden en iniciativas puntuais senón que xeren efectos multiplicadores a longo prazo. A estabilidade na financiación foi identificada como condición para atraer iniciativas de maior envergadura e para consolidar cadeas de valor locais.
A conmemoración en Vedra pechouse co compromiso das administracións asistentes de avaliar os procesos de xestión e mellorar a comunicación cos solicitantes. No ámbito político galego, a defensa dos fondos Leader preséntase como unha aposta polo mantemento do tecido rural fronte á concentración urbana. Coa mirada posta nos próximos anos, os participantes coincidiron en que a continuidade e a mellora destes programas serán determinantes para que moitas localidades poidan afrontar a despoboación e transformar as súas economías.
