A organización dos premios Ig Nobel anunciou que abandona os Estados Unidos e celebrará a súa próxima edición en Zúric, no que cualifican como unha mudanza permanente motivada polo deterioro do ambiente para a comunidade científica no país. O cambio, decidido este ano tras máis de tres décadas de cerimonias en territorio estadounidense, responde a problemas xeneralizados con visados, deportacións e unha sensación crecente de inseguridade para os convidados. Os impulsores sinalan que a decisión obedece a un contexto político e administrativo que dificulta a participación internacional. Zúric acollerá o acto cada dous anos e buscaranse outras cidades europeas para alternar edicións.

Os Ig Nobel naceron hai máis de trinta e cinco anos da man da revista Annals of Improbable Research e foron descritos como a versión irreverente dos Premios Nobel, unha cerimonia que premia investigacións inusuais que primeiro fan rir e logo pensar. Ata agora, institucións como a Universidade de Harvard e o Instituto Tecnolóxico de Massachusetts (MIT) colaboraron na súa organización e contribuíron a dar proxección a unha gala que mestura ciencia, humor e público xeral. A entrega atrae a investigadores de todo o mundo e adoita celebrarse con actuacións, breves exposicións e premios que subliñan o sorprendente dalgunhas buscas científicas.

Na nota que comunica o traslado, Marc Abrahams, creador e alma do evento, explicou que o último ano amosou unha tendencia que fai «inseguro» para moitos participantes viaxar e traballar nos Estados Unidos. Abrahams, responsable de crear o formato e da súa continuidade ao longo dos anos, describiu a decisión como difícil pero necesaria para garantir a liberdade de asistencia e a apertura do encontro. A organización subliñou que o cambio non altera a natureza festiva e crítica do evento, pero si pretende protexer a participación internacional sen as limitacións que xurdiron recentemente.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

O anuncio chega nun momento no que publicacións científicas de referencia sinalaron un empeoramento no clima para a investigación nos Estados Unidos, con recortes orzamentarios, presións sobre a liberdade académica e maiores controis migratorios. Segundo a organización dos Ig Nobel, o curso pasado catro dos dez galardoados non puideron acudir por problemas cos visados, unha cifra que segundo Kees Moeliker, biólogo vencellado ao evento, ilustra o alcance do problema. Ademais das denegacións de entrada, rexistráronse expulsións e bloqueos que dificultan intercambios científicos e colaboracións internacionais.

A loxística do traslado contempla que Zúric sexa a sede bianual do certame, mentres que en anos alternos a organización dotará da mesma dimensión a outras cidades europeas que desexen acollelo. Esta fórmula busca combinar a estabilidade dunha sede fixa coa mobilidade que caracteriza o encontro, permitindo ademais que máis investigadores europeos poidan participar sen as trabas que pesaron na última etapa nos Estados Unidos. Os organizadores comezaron a dialogar con administracións locais e universidades para perfilar sedes e datas.

O cambio de continente non é só unha decisión práctica, senón tamén simbólica: unha cerimonia que se alimenta da circulación global do coñecemento opta por instalarse nun entorno onde os seus promotores consideran que a ciencia e a liberdade de investigación están mellor resgardadas. Para moitos membros da comunidade académica, o traslado confirma unha percepción de que certos espazos de encontro se volven cada vez máis dependentes de políticas migratorias e de seguridade nacional. A perda de espazos comúns para o intercambio cultural e científico ten, segundo algúns expertos, consecuencias a medio prazo sobre a cooperación internacional.

Fontes académicas e participantes habituais expresaron o seu alivio ante a posibilidade dunha sede europea, que facilitaría a asistencia de investigadores de distintos continentes e reduciría custos e barreiras administrativas. Organizacións como Annals of Improbable Research manteñen o obxectivo de conservar o carácter lúdico e subversivo do acto, onde se celebra a curiosidade científica tanto como a seriedade do método. A mudanza a Europa, sosteñen os seus responsables, non pretende illarse dos Estados Unidos, senón garantir que o festival siga sendo verdadeiramente internacional.

A decisión espertou interese en círculos universitarios e culturais de Europa, onde cidades con tradición científica e espazos para eventos públicos poderían presentarse como candidatas. Para Galicia, onde a comunidade investigadora mantén vínculos con institucións internacionais, a chegada dun festival que combina divulgación e humor científico representa unha oportunidade para visibilizar a investigación local. A organización anunciou que nas vindeiras semanas dará máis detalles sobre o calendario e as posibles sedes alternativas.

Os Ig Nobel seguirán, pois, a súa tradición de premiar traballos singulares e provocadores, pero agora desde o escenario europeo na procura de maior seguridade e apertura. A mudanza plantea preguntas sobre a capacidade dos Estados para acoller eventos culturais e científicos sen que as decisións políticas limiten a participación internacional. Mentres tanto, Zúric prepárase para recibir a unha comunidade científica que, segundo os organizadores, necesita espazos onde a risa e a reflexión vaian da man sen as barreiras que motivaron a mudanza.