A organización dos premios Ig Nobel, coñecidos por distinguir investigacións singulares cun ton humorístico, anunciou o 10 de marzo de 2026 que retirará a cerimonia dos Estados Unidos e a trasladará de xeito permanente a Europa, con Zúrich como primeira sede bienal. Os impulsores argumentan que a decisión responde a un empeoramento do entorno para as visitantes e académicos en solo estadounidense, onde citan problemas con visados, expulsións e un clima de censura. A medida marca un cambio sen precedentes en máis de tres décadas de traxectoria do certame.

Os Ig Nobel naceron hai máis de 35 anos baixo o paraugas da revista Annals of Improbable Research e co apoio informal de institucións como Harvard e o MIT, e déronse a coñecer por premiar traballos que combinan ciencia, sorpresa e humor. Ao longo da súa historia, a gala celebrouse en distintas sedes estadounidenses e gañouse o alcume de versión rebelde dos Nobel ou mesmo de «Eurovisión da ciencia» polo seu carácter festivo. O traslado a Europa rompe con esa tradición territorial e supón unha nova etapa para a iniciativa.

Segundo explicou o fundador do evento, Marc Abrahams, a organización considerou insostible continuar celebrando a cerimonia en Estados Unidos debido ao que describen como un incremento de riscos para as convidadas e os convidados internacionais. Abrahams xustificou a mudanza como unha decisión difícil pero necesaria para garantir a seguridade e a mobilidade dos premiados e asistentes. O anuncio subliña a prioridade dos organizadores por manter a apertura e o intercambio científico que caracterizan os Ig Nobel.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

Entre as razóns prácticas que precipitaron o cambio figura a dificultade para que algúns galardoados accedan ao país. Kees Moeliker, biólogo e membro do equipo organizador, recordou que na última edición catro dos dez premiados non puideron viaxar á cerimonia por problemas cos seus visados. Esa situación, sinalaron os organizadores, puxo de manifesto a fraxilidade loxística de manter un evento internacional nun contexto onde a entrada e a permanencia de académicos estranxeiros se volveu incerta.

A decisión chega nun momento de debate agudo sobre o estado da ciencia en Estados Unidos, posto de relevo por revistas como Nature e Science, que documentaron recortes orzamentarios, episodios de censura e casos de expulsións de investigadores estranxeiros. Organizacións académicas e universidades denunciaron ademais trabas na concesión de visados e restricións que, na súa opinión, erosionan a colaboración internacional. Estas circunstancias, segundo os promotores dos Ig Nobel, fixeron que Europa resulte máis atractiva como escenario para un festival que celebra a curiosidade e a liberdade científica.

O plan anunciado prevé que Zúrich acolla a cerimonia cada dous anos e que outras cidades europeas ofrezan alternancias nos anos intermedios, coa intención de que o evento rote por distintos escenarios do continente. A fórmula busca converter o certame nunha especie de xira científica con selo festivo, ampliando o seu alcance e facilitando a participación de investigadores europeos e doutras latitudes. Paralelamente, a organización contempla a posibilidade de manter unha reunión satélite en Boston para que a comunidade científica estadounidense continúe atopando espazos de encontro.

Os impulsores insisten en que o traslado non supón un peche de vínculos coa comunidade científica estadounidense, senón unha resposta pragmática ao entorno político e administrativo. No seu comunicado, sinalaron que a mudanza pretende protexer a esencia do festival: celebrar e visibilizar traballos pouco convencionais que espertan interese público pola ciencia. A nova estratexia tamén busca atraer institucións e cidades europeas dispostas a acoller un acontecemento que mestura divulgación, espectáculo e rigor científico.

O movemento dos Ig Nobel adquire ademais un valor simbólico no contexto político actual, marcado pola polarización e por decisións gobernamentais que, segundo críticos, tensionaron as relacións coa comunidade académica. A mención explícita á represión durante a era de Donald Trump nos argumentos dos organizadores sitúa o traslado na órbita dun debate máis amplo sobre liberdade académica e mobilidade internacional. Sexa cal sexa a súa sede, os Ig Nobel prometen manter a súa mestura de ironía e curiosidade e seguir poñendo no escaparate investigacións que sorprenden e provocan preguntas sobre a ciencia e a sociedade.