Residentes desprazados do suburbio sur de Beirut agardan sentados no chan no paseo marítimo de Al Manara en Beirut. / WAEL HAMZEH / EFE
Non era un déjà vu. A poboación libanesa viuse de novo repetindo traxedias pasadas. De madrugada e co que puideron recoller ás présas, decenas de milleiros de persoas abandonaron as súas casas. Hizbulá entrara no Líbano na brutal guerra rexional iniciada polos Estados Unidos e Israel contra Irán. Cunhas foguetes lanzadas cara ao norte de Israel, que non causaron feridos nin danos, a milicia chií, respaldada por Teherán, precipitou a poboación libanesa a un escenario tan coñecido como lamentado. De novo, a violencia israelí non se fixo esperar. Os bombardeos sobre o sur do Líbano e os suburbios de Beirut mataron a 31 persoas e feriron a decenas máis.
En paralelo, e sen ser novidade, os libaneses emprenderon a fuxida para salvar a vida. Outra vez o desprazamento da poboación usado como arma de guerra para presionar a Hizbulá. "Menudos parvos meténdonos nisto de novo; non atopo outra palabra para describilos", recoñecía unha moza libanesa de madrugada, desvelada polo son dos bombardeos e o medo. Ese medo outra vez. "Agora, temos que mirar a súa xente fuxindo das rúas e morrendo", lamentaba a este xornal. "A entrada de Hizbulá na guerra é unha decisión notablemente imprudente, mesmo suicida", denuncia o analista libanés Michael Young en ‘X’, alertando dos resultados inesperados que pode ter entre o seu electorado chií que “leva moitos meses soportando sufrimento”. O primeiro ministro libanés, Nawaf Salam, dixo que o Líbano prohibirá as actividades militares de Hizbulá.
Polo de agora, a decisión do grupo chií volveu converter as rúas nunha instantánea tomada no tráxico outono de 2024. Daquela, a ofensiva militar israelí cebouse co leste e o sur do Líbano, e cos suburbios do sur de Beirut, matando a milleiros de persoas en apenas dous meses e arrasando os seus fogares. Agora, aqueles que fuxiran tiveron que volver facelo. Esta madrugada de luns o Exército israelí ordenou a evacuación de 53 vilas e cidades do sur do Líbano. De novo, sen un lugar onde acubillarse, as rúas beirutesas convertéronse no seu refuxio. Tamén as mesmas escolas que os acolleron hai pouco máis dun ano. As autoridades dificultan o acceso da prensa a estes centros educativos reconvertidos en albergues temporais.
"Somos dunha vila da fronteira do Líbano, pero hai dous anos e medio que non podemos volver, porque as nosas terras foron ocupadas e as nosas casas están destruídas", recoñece Mariam, que prefire non compartir o seu nome real. Aínda que opta por non especificar a súa aldea natal, declara que "só hai unha franxa de terra entre nós e o inimigo israelí". Dende o inicio dos enfrontamentos transfronteirizos o 8 de outubro de 2023 entre Hizbulá e Israel, tiveron que desprazarse a Nabatiye, a principal cidade do interior no sur do Líbano, a 13 quilómetros do límite fronteirizo. Pero, outra vez, a guerra obrigounos a fuxir. Para chegar á seguridade da intemperie beirutesa, tardaron nove horas nun traxecto que non adoita chegar á hora e media. "Xa non podemos soportar máis o que nos pasou, o que nos fixeron, e non sabemos a onde imos nin que ten Deus reservado para nós", lamenta, con bágoas nos ollos, dende a praza dos Mártires de Beirut.
Como tantos outros libaneses, desprazados en máis dunha ocasión, Mariam e a súa familia de seis senten que están ao límite. "Pasamos, polo tanto, e seguimos en guerras e guerras, e non hai descanso", constata. Xunto a tres das súas fillas, esta nai de familia refúxiase na sombra, mentres o seu marido e o seu fillo dormen no coche. "Non hai outro sitio a onde ir, e, cando pasa algo, todo o mundo vólvese cobizoso e soben os alugueiros", explica. "A habitación máis barata custa 1.700 dólares, e é unha habitación baleira, sen nada dentro", engade. Expulsada por segunda vez da súa terra, Mariam non sabe a quen recorrer. "Dende a guerra, domináronnos a amargura, a calor e o medo, e estamos nun estado mental moi malo", afirma, antes de recoñecer que "adoitaba ir moito ao hospital psiquiátrico por esta situación".
A frustración desta nova ofensiva é maior ao ter sido iniciada esta vez por Hizbulá, e non por Israel. Pero ninguén quere falar diso. Rana Akal péchase en si mesma ao preguntarlle que pensa sobre as accións da milicia chií. "Eu diso non sei nada", afirma esta nai de cinco fillos, orixinaria da cidade siria de Alepo, pero que leva 14 anos vivindo nos suburbios do sur de Beirut. "Deus sabe como escapamos onte á noite, porque xusto antes de saír, alcanzounos un proxectil; algúns morreron, outros sobreviviron, pero non estamos seguros de quen", di esta muller siria de 40 anos a EL PERIÓDICO. A súa pequena de apenas seis meses chora ata que Rana a colle nos brazos. O ceo está despexado e un sol de escándalo indica que a primavera está a piques de chegar. Podería ser unha boa noticia para aqueles que probablemente teñan que durmir na rúa esta noite.
Durante a ofensiva de 2024, prevaleceu unha norma non escrita das autoridades libanesas que impedía a entrada da poboación siria nas escolas reconvertidas en refuxios. "Estamos cansos da guerra, obrigáronnos a abandonar as nosas casas varias veces", laméntase Rana. Pagaron un millón e medio de libras libanesas, uns 15 euros, para poder fuxir das bombas nun traxecto de menos de dez minutos. Tiveron que facelo en varios taxis, porque, xunto coa súa irmá e a súa cuñada, son unhas 20 persoas deitadas sobre mantas baixo o sol. "Non sabemos se imos estar aquí varios días, ou meses, ou ¡anos!", afirma indignada. "Queremos quedar nos nosos fogares, non temos por que sufrir esta humillación", engade, antes de indicar que, para eles, non hai posibilidades de volver a Siria.
Esta mañá de luns, outro bombardeo alcanzou os suburbios do sur de Beirut, onde Rana vivira os últimos 14 anos, mentres se sucedían no sur do país. Polo de agora, descoñécese se hai vítimas mortais nin quen foi o obxectivo do ataque. O Exército israelí está "non só á defensiva, senón tamén á ofensiva", dixo o xeneral Eyal Zamir. "Debemos prepararnos para moitos días de combate", engadiu. Pola súa banda, o ministro de Defensa, Israel Katz, dixo que Hizbulá "pagará un alto prezo por disparar contra Israel". "Naim Qassem, secretario xeral de Hizbulá, quen decidiu disparar baixo presión de Irán, é a partir de agora un obxectivo claro para a súa eliminación", engadiu nunha publicación en 'X'. No camiño, probablemente, volverá ocorrer o mesmo que no outono máis frío dos últimos anos no Líbano. A poboación civil, que non escolleu ir á guerra, será quen pague o prezo máis elevado.
