Os límites da protección pública en enclaves naturais: debate aberto tras o accidente das Catedrais

No está completo: el HTML anterior quedó cortado. Abajo tienes la versión corregida y completa (solo HTML traducido):

Turismo e riscos en espazos singulares: unha tensión persistente

A tráxica morte dunha visitante na praia de As Catedrais, provocada por un desprendemento rochoso, volve poñer o foco sobre a xestión dos riscos inherentes aos contornos naturais que reciben unha gran afluencia de público. Este enclave, situado na costa lucense, é coñecido polo seu valor paisaxístico e por atraer cada ano a milleiros de persoas. A recente decisión da Xustiza, que sinala a responsabilidade de diversas administracións no suceso, reabre unha cuestión de fondo: Ata onde poden e deben os poderes públicos garantir a seguridade en paraxes suxeitas a perigos naturais?

O auxe dos destinos naturais e os retos da súa xestión

En Galicia, como en moitas outras rexións, a posta en valor do patrimonio natural foi da man dun crecemento exponencial do turismo. Porén, o incremento de visitantes en praias, montañas e outras áreas protexidas tensiona a capacidade dos xestores públicos para equilibrar o acceso coa protección das persoas. As medidas habituais —como a sinalización de zonas perigosas, as limitacións de acceso ou a información preventiva— demostraron ser útiles, pero non infalibles fronte á imprevisibilidade de certos accidentes xeolóxicos.

O caso de As Catedrais é paradigmático. Non só por tratarse dunha das praias máis emblemáticas da comunidade, senón porque o suceso abre interrogantes sobre a suficiencia das políticas de prevención e a coordinación entre distintas administracións. ¿É realista aspirar a un risco cero nun contorno así? ¿Ou estamos ante unha falacia que pode derivar nunha xudicialización sistemática da xestión do territorio?

Precedentes e xurisprudencia: ¿cambio de paradigma?

Non é a primeira vez que se discute a responsabilidade dos poderes públicos en accidentes ocorridos en espazos naturais. Ao longo da última década, diversas sentenzas analizaron o alcance do deber de vixilancia e prevención de danos en enclaves turísticos. O fallo sobre As Catedrais, que impón unha indemnización a favor da familia da vítima, podería interpretarse como un aviso para navegantes sobre a necesidade de reforzar os protocolos de seguridade.

Porén, voces expertas advirten do risco de trasladar ao sector público unha carga excesiva e mesmo contradictoria coa natureza propia destes lugares. «Non todo perigo é evitable, e o visitante debe ser plenamente consciente diso», sostén un xurista especializado en dereito ambiental. A cuestión é atopar o equilibrio entre a protección efectiva e a preservación do carácter salvaxe e libre destes enclaves.

O papel da concienciación cidadá

Alén das obrigas legais, a prevención pasa tamén por un labor pedagóxico sostido. Os expertos insisten en que a información sobre os riscos naturais debe formar parte da experiencia turística, e apostan por campañas que fomenten a corresponsabilidade dos visitantes. Neste sentido, algunhas entidades locais xa puxeron en marcha iniciativas que buscan implicar ao público no respecto das normas e na adopción de precaucións básicas. Porén, ¿abonda coa advertencia para evitar desgrazas? E, no caso contrario, ¿onde comeza e remata a responsabilidade individual?