Este xoves, 12 de marzo de 2026, a céntrica rúa de San Andrés, en A Coruña, amenceu coa colocación de novos forxados metálicos destinados a protexer os pequenos parterres que salpican a zona, unha intervención que suscitou opinións enfrontadas entre os veciños. A instalación, que segundo os primeiros testemuños busca impedir que os paseantes pisen as zonas axardinadas, percibiuse como unha novidade non anunciada que abriu un debate público sobre estética, seguridade e eficacia. Desde primeiras horas, cidadáns e comerciantes expresaron reaccións que van desde a satisfacción por preservar o verde urbano ata críticas polo deseño. A controversia reflicte a tensión habitual entre a necesidade de protexer o mobiliario urbano e as expectativas estéticas de quen transitan polo barrio.
Os forxados, de metal e colocados de forma estratéxica ao redor dos parterres, chaman a atención polo seu aspecto sobrio e funcional, aínda que non exento de críticas. Algúns viandantes destacaron que a estrutura evita puntas cara arriba, o que, na súa opinión, mellora a seguridade para peóns e mascotas. Outros consideraron que o acabado resulta pouco atractivo e que rompe co aspecto tradicional da rúa. En calquera caso, a medida logrou o seu obxectivo inicial de xerar debate e poñer sobre a mesa a conservación dos escasos espazos verdes urbanos.
Varios veciños que paseaban por San Andrés antes do mediodía explicaron que as zonas axardinadas adoitan ser pisadas con frecuencia, especialmente nas horas punta e os fins de semana, e valoraron positivamente calquera esforzo por protexelas. «Paréceme ben que se instalen, a xente aproveita e pisa os pasos axardinados», comentou unha persoa a pé de rúa, mentres outra moza lamentou que os elementos colocados na zona ás veces non duren e temeu que estes forxados acabasen igual que outras intervencións, deteriorados en pouco tempo. A combinación de eloxios pola funcionalidade e dúbidas sobre a durabilidade condensou as opinións recollidas no lugar.
Ademais da cuestión práctica, o deseño dos forxados foi obxecto de xulgamento estético entre os residentes. Un sector dos consultados cualificou a intervención de «feísta» e considerou que non respecta a fisonomía desta arteria histórica da cidade, onde conviven comercios, vivendas e pequenas illas verdes. Outros restaron importancia á estética ao sinalar que a prioridade debe ser protexer a vexetación e evitar o deterioro continuo dos parterres. As discrepancias evidencian que, en materia de urbanismo, as decisións técnicas adoitan chocar con sensibilidades locais diversas.
A colocación destes elementos prodúcese nun contexto no que moitos concellos buscan fórmulas para compatibilizar o tránsito peonil coa conservación do verde urbano, aínda que neste caso non houbo unha comunicación previa ampla aos veciños sobre o deseño ou a duración prevista da instalación. A ausencia dun anuncio formal contribuíu a que a sorpresa e a valoración inmediata foran as protagonistas durante a xornada. Algúns comerciantes próximos admitiron que, se ben o obxectivo é comprensible, terían preferido participar no proceso de deseño ou recibir información sobre mantemento e prazos.
Na práctica, medidas deste tipo plantexan preguntas sobre quen se responsabiliza do mantemento, como se evita o vandalismo e que criterios estéticos deben primar en contornas con alto tránsito. Veciños consultados reclamaron que, se os forxados pretenden ser unha solución permanente, exista un plan claro de conservación e limpeza que asegure a súa efectividade a medio prazo. Outros demandaron que o Concello ou a entidade responsable avalíen alternativas que combinen protección e deseño, para que as intervencións non desmerezan a paisaxe urbana.
O debate en San Andrés tamén pon de manifesto a sensibilidade sobre o uso do espazo público en A Coruña e a expectativa de participación cidadá en decisións que afectan ao contorno inmediato. Mentres algúns defenden solucións rápidas e visibles para evitar o deterioro dos parterres, outros apostan por procesos máis deliberativos que incorporen a opinión de veciños, comerciantes e técnicos municipais. Nos próximos días será relevante comprobar se a instalación se mantén, se sofre retoques ou se o concello facilita información adicional sobre o seu obxectivo e alcance.
A intervención foi documentada e relatada inicialmente por xornalistas locais, entre eles Jorge Barallobre e Omar Bello, que recolleron voces dos transeúntes e as diferentes percepcións no momento da colocación. Sexa como fose, o veredicto cidadán en San Andrés segue aberto: a maioría coincide na necesidade de protexer as áreas verdes, pero non hai consenso sobre a mellor maneira de facelo nin sobre se os novos forxados representan a solución máis adecuada.
