Segundo un reportaxe de La Región publicado o 12 de marzo de 2026 e asinado por Daniel Canal, a horta da provincia de Ourense ocupa actualmente 3.092 hectáreas adicadas ao cultivo de hortalizas, con unha clara predominancia da col como cultivo líder. O estudo cuantifica que hortalizas ocupan maior superficie en hortos familiares e explica como, na última década, algúns cultivos gañaron terreo de xeito notable por motivos económicos e de autoconsumo. A radiografía provincial serve para explicar cambios nas preferencias dos horteláns e na estrutura da produción doméstica.
A col, ou repolo, eríxese como o produto estrela da horta ourensá, con 380 hectáreas que supoñen máis do 12% do total hortícola provincial. Este protagonismo non é casual: a col combina unha boa adaptación ao clima interior galego cunha demanda constante para o consumo doméstico e para o mercado local durante grande parte do ano. Produtores consultados polo xornal sinalan que o seu cultivo resulta rendible en hortos familiares pola facilidade de almacenamento e pola súa versatilidade culinaria.
As xudías verdes ascenderon á segunda posición con 229 hectáreas, un incremento notable respecto ás 95 hectáreas que se rexistraban en 2023, segundo os datos publicados. Este crecemento, que duplicou amplamente a súa extensión en apenas tres anos, desprazou a cebola do podio provincial e reflicte cambios nas preferencias de cultivo impulsados tanto pola demanda nos mercados locais como polo interese en variedades destinadas ao autoconsumo e á conservación.
O allo porro sitúase en terceiro lugar con 195 hectáreas, consolidándose como un cultivo cada vez máis presente nas parcelas ourensás. A súa expansión fronte ás 123 hectáreas contabilizadas en 2014 mostra unha tendencia clara cara á diversificación das hortas familiares. Técnicos agrícolas atribúen este auxe á adaptabilidade do allo porro a distintas altitudes e á súa boa aceptación na cociña tradicional, o que incentiva o seu cultivo entre xeracións máis novas que retomaron hortos familiares.
A cebola protagoniza un dos ascensos máis chamativos: de apenas 9 hectáreas en 2014 a 191 na actualidade, o que supón unha multiplicación case por vinte nunha década. Este incremento meteórico sitúa a un paso do terceiro posto e convértese nun cultivo imprescindible para moitas familias que buscan asegurarse ingredientes básicos. A recuperación da cebola responde tamén a prácticas de aforro e á procura de produtos de proximidade con ciclos de conservación prolongados.
Con 190 hectáreas, a cabaza pecha o top cinco, quedando apenas unha hectárea por detrás da cebola. A cabaza mantén o seu papel tradicional no autoconsumo ourensán, tanto polo seu rendemento en terreos domésticos como pola súa versatilidade na cociña e a conservación para o inverno. A súa presenza consolidada en hortos sinala a continuidade de cultivos que forman parte da cultura alimentaria local e dunha economía familiar orientada ao consumo propio.
En conxunto, os datos reflicten unha horta provincial que se diversifica e gaña en superficie adicada a cultivos de autoconsumo. Ourense figura entre as provincias con máis horta por habitante, un feito que reforza a relevancia social destes terreos na provincia. A maior extensión de determinados cultivos responde tanto a factores climáticos como a dinámicas sociais: o retorno ao cultivo doméstico, a procura de alimentos saudables e a necesidade de asegurar o subministro en núcleos rurais.
Fontes do sector e horteláns consultados polo medio apuntan que as subidas responden a unha combinación de motivacións: aforro doméstico, maior coñecemento técnico accesible e programas de apoio ao pequeno agricultor. Ademais, a crecente preocupación pola sustentabilidade e a trazabilidade fai que moitas familias aposten por multiplicar parcelas de hortalizas variadas, desde as tradicionais coles ata leguminosas e cucurbitáceas.
O repunte dalgunhas hortalizas ten tamén implicacións económicas e sociais para o territorio, ao dinamizar mercados locais e fomentar circuitos curtos de comercialización. Especialistas en desenvolvemento rural subliñan a oportunidade de acompañar esta tendencia con asesoramento técnico, acceso a sementes adaptadas e políticas que faciliten o relevo xeracional nas explotacións. O mapa de cultivos ourensán revela, en definitiva, unha horta viva que se adapta a novas necesidades sen renunciar ao seu carácter tradicional.
