O río Sil, ao seu paso por Os Chancís, transporta desde o inverno restos de madeira queimada procedentes dos lumes que arrasaron os montes de Sober e Pantón o pasado verán, segundo observacións realizadas esta semana. Troncos queimados, ramas fracturadas e fragmentos de madeira calcinada concentráronse en remuíños preto dos puntos de embarque, creando unha estampa que mestura a recuperación do verdor ribeireño cos vestixios do lume. Veciños e usuarios das rutas fluviais explican que a acumulación responde á erosión e ás precipitacións outonais e invernais que arrastraron materiais ata os regatos e, desde alí, ao cauce principal.
As imaxes tomadas en Os Chancís amosan pezas de madeira flotando río abaixo, formando bandas escuras sobre a superficie e acumulándose en meandros e nas ribeiras onde adoitan fondear embarcacións turísticas. A presenza destes restos non é só un recordatorio visual do lume, senón que pon de manifesto o tránsito de material orgánico e cinsa desde as ladeiras queimadas ata o cauce. Para quen frecuenta a zona, a estampa resulta sobrecogedora: arborado que hai meses formaba parte de bosques máis densos agora deslízase sen rumbo polo Sil.
O fenómeno plantea riscos prácticos para a navegación nun punto da Ribeira Sacra que serve de saída para excursións en barco e actividades de turismo fluvial. A madeira flotante pode danar cascos, hélices e equipos de embarcacións pequenas, ademais de obstaculizar maniobras en treitos estreitos. Tamén supón un reto para a seguridade dos usuarios de kayaks e canoas, e complica os labores de transporte e lecer nun enclave onde a actividade náutica é un motor económico local.
Respecto ao orixe dos lumes, as primeiras pesquisas sinalan como posible desencadeante unha chispa procedente dun tren de mercadorías, hipótese que foi barallada durante a investigación do verán e que mantén abertas preguntas sobre a prevención nas liñas ferroviarias que atravesan áreas forestais. Os lumes en Sober e Pantón afectaron grandes superficies de monte, deixando un paisaxe moi alterado e unha gran cantidade de material combustible que co tempo se converte en troncos e ramas susceptibles de seren mobilizados polas chuvias.
A dinámica hidrolóxica da cunca explica como ese material acabou no Sil: a choiva e mesmo episodios de avenidas menores arrastran a materia vexetal solta desde os chans queimados polos arroios e regatos ata o río principal. Nos vales, eses arrastres concéntranse en zonas de menor pendente e puntos de converxencia, como nas inmediacións de Os Chancís, onde a corrente ralentiza e provoca a acumulación. As estacións de chuvia, lonxe de ser un alivio inmediato, serviron de vector para que o panorama calcinado chegue ao cauce.
Máis alá do impacto estético, técnicos ambientais advirten de efectos sobre a calidade da auga e a fauna acuática: a descomposición de material queimado pode alterar os niveis de osíxeno e aportar sedimentos e cinzas que modifican a química do río. Ademais, a acumulación de madeira pode cambiar microhábitats ribeireños e afectar a especies que dependen de augas limpas e ben oxixenadas. Nun ecosistema declarado de alto valor ecolóxico como a Ribeira Sacra, estas alteracións chaman a priorizar intervencións que mitiguen os danos a medio prazo.
Os veciños e representantes municipais de Sober e Pantón amosaron a súa preocupación e reclaman actuacións de limpeza e control que permitan recuperar a zona con garantías para o turismo e a biodiversidade. Tamén subliñan a necesidade de reforzar a prevención de lumes forestais no contorno, especialmente en treitos próximos a infraestruturas como vías férreas e liñas eléctricas, cuxa vixilancia resulta clave para reducir riscos. A protección da paisaxe, apuntan, non é só unha cuestión ambiental senón tamén económica, se se ten en conta o papel do turismo fluvial na comarca.
Nos próximos meses, os labores de retirada de madeira e de estabilización de solos corresponderán ás administracións competentes en xestión de cauces e prevención de lumes, así como aos concellos afectados. A coordinación entre a Confederación Hidrográfica del Miño-Sil, os concellos e os servizos de emerxencia será determinante para minimizar riscos e preparar a comarca ante a próxima tempada estival, cando a vulnerabilidade a novos lumes aumenta. Mentres tanto, a imaxe dos troncos flotando polo Sil permanece como advertencia e chamada a unha xestión máis sólida da paisaxe da Ribeira Sacra.
