Manuel Burgueras, pianista nado en Buenos Aires en 1961 e un dos acompañantes líricos de referencia, ofrecerá este sábado 14 de marzo de 2026 un recital no Teatro Principal de Ourense dentro do ciclo Ourenclásica, acompañado pola soprano Catina Bibiloni. A cita, anunciada polo propio festival, é relevante non só pola calidade do programa, senón tamén pola longa carreira internacional de Burgueras, que durante vinte e tres anos foi pianista acompañante da célebre Montserrat Caballé. A actuación chega tras a invitación do director do festival, unha oportunidade que o músico recibiu con entusiasmo.
Burgueras agradeceu públicamente a José María Álvarez Losada a invitación para tocar en Ourense e eloxiou a proxección de Bibiloni, á que describe como unha das mozas sopranos máis prometedoras do panorama. Na súa traxectoria figura unha intensa labor como acompañante en teatros e auditorios internacionais, así como unha carreira docente na que compaxina a práctica coa formación de intérpretes. A combinación de concerto e pedagogía é, segundo el, parte esencial da súa identidade profesional.
Na entrevista previa á actuación explicou que o seu papel vai máis alá do mero acompañamento: ofrece apoio técnico e musical para que o solista se mova con comodidade sobre o escenario. Como profesor traballa cos cantantes en aspectos concretos —dición, respiración, fraseo e construción da liña musical— que son decisivos para a interpretación. Define a súa labor como unha especie de coaching, onde o piano funciona á vez como instrumento e ferramenta pedagóxica.
Sobre a coordinación entre pianista e cantante, Burgueras insiste na importancia da respiración compartida: o intérprete vocal necesita administrar o aire e o acompañante debe axustarse a eses momentos para que as frases flúan con coherencia. Sostén que un pianista que non saiba sincronizar o seu fraseo e os seus silencios coa respiración do cantante pode poñer en perigo unha actuación. Esa afinidade, di, entrénase pero tamén nace dunha sensibilidade cara ao canto que el considera innata nalgúns acompañantes.
A relación profesional con Montserrat Caballé comezou de forma fortuita cando Burgueras era profesor no Conservatorio de Mérida e a cantante precisou un pianista para un recital. A colaboración funcionou desde o primeiro encontro e, un ano despois, cando a pianista habitual de Caballé enfermou, Burgueras foi chamado para substituíla. A partir de entón creouse un vínculo que se prolongou durante máis de dúas décadas e marcou boa parte da súa carreira.
Traballar con Caballé abriulle as portas de escenarios de primeiro orde, unha experiencia que define como un soño profesional. Entre as lembranzas máis destacadas figuran concertos en emprazamentos tan singulares como o Odeón de Herodes Ático en Atenas, con vistas ao Partenón e sen amplificación ante miles de espectadores, e unha actuación no Museo de Pérgamo en Berlín co piano situado xunto á histórica Puerta de Ishtar. Para Burgueras, eses momentos combinan a maxia do lugar coa esixencia artística do repertorio.
Sobre a personalidade da soprano, o pianista subliña o seu elevado nivel de esixencia, non só cos demais senón, sobre todo, consigo mesma. Describe o seu carácter forte máis como un mecanismo de defensa profesional que como un capricho: coñecía ao detalle o seu instrumento e non aceptaba concesións que puidesen afectar a súa relación co público ou a calidade do rendemento. Esa disciplina, engade, foi parte esencial do selo artístico que a distinguiu.
Burgueras lembra tamén episodios persoais que ilustran a súa afinidade co acompañamento: a primeira persoa á que acompañou díxolle que non podía crer que fora a primeira vez que traballaba cun pianista así, un comentario que el interpreta como proba dunha sensibilidade innata que logo pulíu co amor polo canto. Esa vocación levouno a especializarse no repertorio lírico e a entender o acompañamento como un oficio que combina técnica, empatía e sentido teatral.
O concerto en Ourense préséntase, na súa opinión, como unha ocasión para reafirmar esa práctica compartida entre piano e voz, e para que o público valore a sutil labor do acompañante. Máis alá da nostalgia polos anos xunto a figuras como Caballé, Burgueras chega ao Teatro Principal coa vontade de ofrecer un recital rigoroso e comunicativo, e de continuar transmitindo ás novas xeracións as claves que, ao seu xuízo, sosteñen unha grande representación lírica.
