La Agencia Internacional de la Energía (AIE) e un grupo de 32 países acordaron por unanimidade este mércores a maior liberación de reservas petroleras da historia: ata 400 millones de barriles saírán ao mercado para conter o impacto sobre os prezos tras a escalada bélica no golfo Pérsico e as perturbacións no tráfico polo estrecho de Ormuz. A medida, impulsada para restablecer a calma nos mercados e asegurar o subministro, articúlase ante o risco de interrupcións prolongadas nunha ruta que vertebra boa parte do comercio enerxético mundial.
A decisión responde a unha caída temporal da oferta e a picos de volatilidade que foran disparado as cotizacións. É a maior mobilización coordinada de reservas desde a creación da AIE en 1974 e supera con creces as emisións realizadas ao inicio da guerra en Ucrania en 2022, cando se liberaron uns 182 millones de barriles en varias tandas. A organización enfatizou que se trata dunha medida de resposta urxente para mitigar o choque, non dunha solución estrutural ao problema de fondo.
O peche ou a limitación do tránsito polo estrecho de Ormuz aumenta a gravidade do conflito porque por ese corredor pasa cerca do 25% do petróleo mundial e unha quinta parte do gas, cifras que reflicten a dependencia dos fluxos que saen dos países do golfo Pérsico. Segundo datos difundidos por la AIE, por alí circulan alrededor de 15 millones de barriles diarios de crudo y cerca de 5 millones de barriles de productos derivados, con Asia como principal destino de esos cargamentos.
A resposta coordinada produciuse despois de que o G7 manifestase a súa intención de estudar a opción e de declaracións públicas que contribuíron a calmar parcialmente os mercados. Non obstante, varios países anunciaron pasos propios: la primera ministra de Japón, Sanae Takaichi, informou esta mesma mañá que comezará a liberar reservas o próximo luns, independentemente da implementación internacional, dado que arredor de tres cuartas partes do subministro nipón transitan por Ormuz.
Trátase da sexta intervención deste tipo desde a creación dos fondos estratéxicos: la AIE xa recorreu ás reservas pola guerra del Golfo de 1991, tras os furacáns Katrina e Rita en 2005, durante a crise libia en 2011 e en dúas ocasións tras o inicio da guerra en Ucrania en 2022. Cada ocasión tivo obxectivos parecidos: amortecer picos de prezo e gañar tempo ata que aumentase de novo a oferta ou se normalizasen os canais comerciais.
El director ejecutivo de la AIE, Fatih Birol, calificó la operación como “la mayor de la historia” y subrayó que la clave para restablecer la seguridad energética no es solo la liberación de barriles, sino la reanudación del tránsito por Ormuz. Birol advirtió de que la estabilidad de los flujos de petróleo y gas tiene implicaciones directas sobre la asequibilidad de la energía, la inflación y la salud de la economía global, y que las reservas son una herramienta temporal frente a riesgos geopolíticos.
A cifra acordada polos países membros representa aproximadamente unha cuarta parte das reservas conxuntas que manteñen e concíbese como mecanismo ponte ata que a navegación volva á normalidade. Ademais dos stocks estatais, existen reservas obrigatorias en mans da industria e outros colchóns de emerxencia que, segundo la AIE, permitirán apurar o efecto da medida sen desprotexer por completo os inventarios estratéxicos.
Nos mercados a reacción foi inmediata: tras o anuncio e outras señales de desescalada, os prezos recortaron parte dos seus beneficios e la OPEP e outros exportadores buscaron rutas alternativas, como o desvío de cargamentos hacia el mar Rojo. Non obstante, analistas consultados advirten de que la liberación masiva de barriles pode mitigar o impacto a curto prazo, pero non substitúe o efecto dun peche prolongado de pasos claves como Ormuz, que condiciona a oferta real e a confianza duradeira do mercado.
