Os médicos do Hospital Universitario Lucus Augusti (HULA) de Lugo anunciaron que deixarán de realizar horas extraordinarias a partir desta semana, nunha mobilización que o sindicato O’Mega describe como unha «cascada de solidariedade» que se estende por Galicia. A medida, que pretende forzar á Consellería de Sanidade a retomar as negociacións, engádese a unha protesta xa vixente noutros centros e enmárcase na folga de Atención Primaria que cumpre días de paro. Os facultativos aseguran que a decisión busca visibilizar a falta de respostas da Xunta e acelerar unha solución negociada ao conflito.
Coa incorporación do HULA son xa oito os hospitais galegos que renunciaron ás coñecidas como «peonadas»: os centros de Santiago, Vigo, Pontevedra, Burela, A Coruña, O Salnés e Ferrol xa comunicaran a suspensión destas gardas vespertinas voluntarias destinadas a axilizar as listas de espera. En Lugo, os servizos de Cirurxía Xeral, Xinecoloxía e Obstetricia, Anestesia e Uroloxía remitiron onte unha comunicación formal ao Sergas anunciando a súa decisión, segundo fontes sindicais. Estas horas extra, pagadas de forma adicional, utilízanse habitualmente pola tarde para desconxestionar consultas e quirófanos.
O’Mega sostén que a renuncia ás peonadas persegue que «se note» a carencia de médicos e que a Xunta volva á mesa de diálogo. A organización sindical reivindica un conxunto de demandas que, segundo afirma, afectan en gran medida a competencias autonómicas e non só a materias de ámbito estatal, como o Estatuto Marco que promove el Ministerio de Sanidad. A paralización destas horas pretende aumentar a presión sobre a administración galega sen recorrer unicamente á folga indefinida de primaria, que xa leva varios días.
A Consellería de Sanidade puxo o foco no debate sobre a xurisdición das reclamacións. O conselleiro Antonio Gómez Caamaño sostivo en días recentes que boa parte das protestas responden á redacción dun Estatuto Marco e, por tanto, deberían dirixirse ao Goberno central. Desde o seu despacho, segundo a versión oficial, suxeríuselles aos sindicatos que eleven as negociacións á ministra, en lugar de plantexalas á Xunta.
Os representantes dos médicos rexeitan esa lectura e reclaman a apertura da interlocución coa administración autonómica. A maior parte das reivindicacións que plantean, aseguran, afectan á organización de servizos, cadros de persoal e condicións laborais que corresponden ao Sergas e á Consellería de Sanidade. Ata o momento, este diario non obtivo unha contestación formal de Sanidade ás peticións de reunir ás partes, o que alimenta a sensación de estancamento nas conversas.
A protesta laboral non se limita á suspensión das peonadas: O’Mega convocou tamén unha manifestación en Santiago para este sábado, co obxectivo de sumar á mobilización cidadá e presionar politicamente á Xunta. Ademais, os médicos prevén reanudar a folga de primaria o próximo luns se non hai avances nas negociacións, o que podería ampliar o impacto sobre a atención sanitaria en centros de saúde e hospitais. O sindicato espera que a adhesión de novos servizos e centros continúe nos próximos días.
A retirada das horas extra implica un dilema para a xestión hospitalaria: por unha banda, acentúa a visibilidade das carencias e obriga á administración a afrontar o conflito; por outra, pode tensionar o funcionamento cotián e alongar listas de espera que xa xeran inquedanza entre pacientes. Os directivos sanitarios terán que reorganizar axendas e priorizar intervencións con menos recursos humanos en horario vespertino, unha situación que, en opinión dos especialistas, podería complicar a recuperación da demora asistencial.
Mentres medra a tensión entre os profesionais e a Xunta, os sindicatos manteñen a porta aberta a retomar o diálogo se a Consellería accede a negociar de forma directa as reclamacións que, segundo O’Mega, competen ao ámbito autonómico. A crise mantén en vilo á rede hospitalaria galega: oito centros xa cortaron esas horas extraordinarias e a posibilidade de novas adhesións fai imprevisible a evolución do conflito nas próximas semanas.
