O Goberno rebaixou a intensidade da súa comunicación desde La Moncloa tras recibir seis sancións da Junta Electoral Central ao longo desta lexislatura. O pasado martes, en plena recta final da campaña de Castilla y León, o Consejo de Ministros aprobou a contratación das obras da nova Ciudad de la Justicia de Valladolid por un importe estimado de 42 millones de euros, pero a portavoz evitou referirse ao proxecto na comparecencia posterior. A decisión de non publicitar iniciativas institucionais responde, segundo fontes oficiais, a unha vontade de evitar novos expedientes por vulnerar a neutralidade electoral.
En La Moncloa asumen que houbo un cambio de práctica pública despois de sancións que sacudiron a sala de prensa, e a autocensura converteuse nunha ferramenta de xestión. A actual portavoz, Elma Saiz, foi obxecto dun expediente aberto pola Junta Electoral por unhas declaracións realizadas tras un Consejo de Ministros o pasado 24 de febreiro, un procedemento que obrigou a axustar o discurso oficial. A súa antecesora, Pilar Alegría, admitiu no seu momento ter moderado as súas intervencións tras recibir sancións firmes, e ese recoñecemento impulsou no Executivo un chamamento explícito á contención.
O presidente do Goberno, Pedro Sánchez, tampouco eludiu os apercibimentos do árbitro electoral: a JEC impuxo sancións contra el en 2023 e 2024 e mantén un expediente aberto de 2025 que aínda espera resolución. No conxunto, a acumulación de expedientes nesta lexislatura —seis en total segundo o balance oficial— obrigou a unha revisión de rutinas públicas e da estratexia de difusión desde Moncloa. A percepción entre os equipos do Goberno é que manter o protagonismo en roldas de prensa con matices partidistas aumenta o risco de multas administrativas e desgaste institucional.
A longa sucesión de citas electorais e a ampliación das fases de precampaña a campañas xerais tensionaron a fronteira entre a información institucional e a propaganda partidista. Varios ministros con responsabilidades orgánicas en comunidades autónomas concurreron como candidatos e aproveitaron as comparecencias tras os Consejos de Ministros para confrontar modelos de xestión con gobernos autonómicos do PP, o que multiplicou os controis da Junta Electoral. En ocasións coincidiron na sala de prensa ata tres titulares que, pola súa condición de candidatos, incrementan a exposición do Executivo a reclamacións por suposta falta de neutralidade.
A decisión de non anunciar na rolda de prensa proxectos relevantes, como a convocatoria das obras en Valladolid, é interpretada desde o propio Goberno como unha medida de prudencia para non engadir novas sancións a un expediente xa cargado. A Ley Orgánica del Régimen Electoral General establece límites claros sobre a utilización de recursos e imaxes institucionais durante periodos electorais, e a JEC veu aplicando eses criterios con crecente rigor. En Moncloa sosteñen que a contención non implica ausencia de actividade gubernamental, senón un filtro máis estrito sobre que actos se destaquen públicamente.
Desde la Junta Electoral veñen reducindo a apertura de expedientes sancionadores nas últimas semanas, o que algúns no Goberno interpretan como sinal de que a autocorrección está a funcionar. Non obstante, entre xuristas e expertos en dereito electoral persiste a advertencia de que a interpretación da neutralidade é esixente e que calquera desliz pode motivar novas actuacións. No Executivo priman agora as comparecencias máis técnicas e os comunicados escritos como fórmulas menos proclives á conflictividade electoral.
A oposición seguiu con atención estes movementos e valoraos tanto como unha admisión implícita de erros pasados como unha maniobra para eludir a fiscalización pública plena en campaña. Máis aló das réplicas partidistas, o cambio de táctica plantea unha cuestión de fondo sobre a liña que deben gardar as institucións en periodos electorais prolongados e sobre como compatibilizar a xestión pública coa competición política. A tensión persiste, pois as citas electorais continuarán no calendario e a tentación de converter actos oficiais en mensaxe política seguirá a ser unha tentación para os partidos.
La Moncloa afronta agora o desafío de equilibrar a comunicación do Goberno coa necesidade de non incorrer en novas sancións, mentres a JEC mantén o seu papel de árbitro e vixilancia. A curto prazo, a aposta pola contención busca minimizar riscos e achegar unha imaxe de neutralidade institucional; a medio prazo, todo depende de como se comporte a militancia gobernante e da prudencia coa que se manexen as axendas públicas en semanas próximas ás urnas autonómicas e locais. A posibilidade de novos expedientes segue a ser unha sombra que condiciona a estratexia comunicativa do Executivo.
