Néboa mesta, outeiros abertos azoutados polo vento e unha sensación constante de illamento. Ese é o paisaxe que moitos espectadores volveron descubrir na nova adaptación cinematográfica de Wuthering Heights (Cumbres Borrascosas), protagonizada por Margot Robbie e Jacob Elordi.
A película, dirixida por Emerald Fennell, foi rodada nos páramos do norte de Inglaterra para recrear o ambiente salvaxe da novela de Emily Brontë.
Paralelismos entre Galicia e os páramos británicos
Pero non fai falta ir tan lonxe: hai lugares en Galicia onde a paisaxe semella saída dunha novela romántica do século XIX.
Territorios que parecen sacados deste clásico publicado en 1847 onde a néboa avanza coma un pano, o vento sopra sen descanso e as montañas fican envoltas nunha atmosfera agre e solitaria.
Unha destas localizacións é a Serra do Xistral, na provincia de Lugo, un recuncho que podería encaixar perfectamente como escenario desta célebre historia de paixón e tormenta.
A Serra do Xistral: o páramo galego
A nova película sitúa moitas das súas escenas exteriores nos Yorkshire Dales, unha zona de outeiros abertos e páramos azoutados polo vento que reflicten a intensidade emocional da historia entre Catherine Earnshaw e Heathcliff.
Ese tipo de paisaxe, dura e case inhóspita, atopa o seu lugar paralelo no norte de Lugo. E é que a Serra do Xistral presenta unha imaxe moi semellante: montes suaves cubertos de vexetación baixa, néboa frecuente e grandes extensións abertas onde apenas hai árbores.
Nesta serra, que se estende por concellos como Abadín, Muras, Vilalba, Viveiro ou Xermade, a meteoroloxía e a orografía crean un ambiente que podería confundirse facilmente cos páramos británicos que inspiraron a novela de Brontë.
Clima e natureza salvaxe
Un dos trazos máis rechamantes do Xistral é o seu clima. As cumes da cordilleira actúan como unha barreira natural que atrapa as nubes procedentes do Atlántico e do Cantábrico, o que provoca que o ceo permaneza cuberto boa parte do ano.
Por este motivo, distintos estudos de radiación solar sitúan esta serra como o lugar de Galicia que menos horas de sol recibe ao ano.
A combinación de chuvias persistentes, néboas densas e ventos constantes xera unha atmosfera gris e dramática moi semellante á que aparece en moitas escenas de Cumes borrascosas.
Se na novela o clima é case un personaxe máis, no Xistral sucede algo parecido. Aquí o vento sopra con tal intensidade que se teñen rexistrado refachos de ata 140 quilómetros por hora, un fenómeno que explica a presenza de numerosos parques eólicos na zona.
Aínda que Galicia adoita asociarse a fragas frondosas e vales verdes, o Xistral ofrece unha paisaxe diferente. As súas cumes están formadas por turbeiras e queirogais, un tipo de vexetación que xera amplas superficies abertas semellantes aos moors británicos.
A serra tamén conta con montes de certa altitude. O máis elevado é O Cadramón, con 1.062 metros no concello de O Valadouro. A el súmanse outros como A Carba, con 908 metros en Vilalba, ou A Toxiza, con 832 metros.
Un dos pasos máis coñecidos é A Gañidoira, en Muras, un porto longo e sinuoso que atravesa paisaxes dominados pola néboa e o vento, e que moitos condutores consideran un dos máis espectaculares do norte galego.
Un refuxio natural e solitario
A Serra do Xistral tamén é un enclave de grande valor ecolóxico. Forma parte da Reserva da Biosfera Terras do Miño e está incluída na Rede Natura 2000 como Zona de Especial Conservación.
Nas súas máis de 22.000 hectáreas habitan aves como a cotovía común, o picanzo alpino ou a calandria cincenta, ademais de aves de presa como o voitre leonado. Entre os mamíferos destacan o cervo e o lobo ibérico, que mantén nesta serra unha das súas poboacións máis importantes de Galicia.
A pesar desa riqueza natural, o territorio está pouco habitado. As aldeas son escasas e moi dispersas, situadas normalmente nos vales onde o clima resulta algo máis benigno.
A nova adaptación de Cumes borrascosas volveu poñer de moda as paisaxes salvaxes e ventosas que acompañan a historia de amor e vinganza creada por Emily Brontë en 1847.
E aínda que a rodaxe se realizou nos páramos de Yorkshire para respectar a ambientación orixinal da novela, o certo é que no norte de Lugo este é un lugar que conserva unha atmosfera sorprendentemente semellante.
Entre néboas persistentes, outeiros abertos e ventos que semellan non deterse nunca, a Serra do Xistral ofrece unha paisaxe que podería ter servido perfectamente de escenario para unha historia tan intensa e turbulenta como a de Heathcliff e Catherine.
