Olga Novo, Premio Nacional de Poesía, abrirá o festival «Alguien que respira!» en Santiago de Compostela o xoves 18 de marzo, unha cita que se prolongará ata o domingo 21 e que busca explorar a memoria como eixo da creación poética. O encontro celébrase en varios espazos da cidade, con comezos simbólicos no Teatro Principal, onde Novo lerá o manifesto desta edición, bautizado como «memoria motriz». A organización anuncia máis de corenta poetas e unha programación que combina recitais, performances, conferencias e proxeccións. Os promotores defenden que a proposta responde á vontade de poñer en valor a oralidade e as múltiples maneiras de habitar o verso.
O festival, impulsado polo Ayuntamiento de Santiago coa colaboración da Secretaría Xeral da Lingua, plantea unha oferta plural que inclúe dende lecturas íntimas ata postas en escena colectivas. Segundo os responsables, a inauguración será singular porque Novo non só asina o manifesto, senón que o presentará desde o balcón do Teatro Principal, instalando así un xesto público e simbólico que marca a intención do encontro de dialogar coa cidade. A programación abarca ademais obradoiros e mesas redondas destinadas a cruzar a poesía co cine, a música e a investigación. Os organizadores reservan a última xornada para unha celebración especial cun marcado protagonismo da palabra oral.
O programa nocturno destacado titúlase «Son nove e non van ser dez» e recupera, segundo os seus impulsores, a traxectoria oral do festival ao longo das súas nove edicións anteriores. Esa noite reunirá no escenario a referentes do que denominan a intervención poética física, con propostas que combinan xesto e voz e que buscan tensionar os límites tradicionais do recital. No peche do domingo, Día Mundial de la Poesía, a organización anunciou unha sesión concibida como unha culminación dedicada de forma explícita á oralidade, con pezas de carácter enfático e colectivo. A intención é que o público viva unha experiencia centrada na presenza e na escoita.
Na presentación pública do encontro participaron representantes institucionais e do mundo cultural, entre eles o coordinador do festival, Antón Lopo, e a responsable da política lingüística galega, Valentín García, quen subliñou o valor do festival para o prestixio e a produción poética en lingua galega. Tamén estivo presente a xestora cultural Miriam Louzao, que explicou o calendario de actividades e a distribución dos espazos. Os interviñentes coincidiron en salientar a diversidade de voces e formatos como sinais de identidade do evento. A rolda de prensa incidiu na vontade de renovar a atención sobre a poesía oral sen renunciar á pluralidade disciplinar.
Entre os nomes que compoñen a nómina figuran autores e creadoras de distintas xeracións e procedencias: Silvia Penas, Estevo Creus, Samuel Merino ou Isaac Xubín intégranse no eixo da intervención física, mentres que a programación musical e escénica contará con propostas de artistas como Guadi Galego, Nuno Pico e Faia. A lista inclúe tamén a Lupe Blanco, Manolo Maseda, Andrea Nunes Brións, Simon Ó Failáin, Elsa Moreno, Cristal Méndez Queizán, Pol Guasch, Miren Agur Meabe, Xabier Cordal, Raquel Patriarca, Ana Romaní, Antón Reixa e Ana Rosetti. A mestura de poetas consolidados e voces emerxentes persegue ofrecer unha visión ampla das prácticas contemporáneas en torno á linguaxe. Os distintos cruces disciplinares proxéctanse tanto en salas tradicionais como en intervencións públicas na rúa.
A memoria, definida pola comisaria como motor e territorio da edición, atravesa o programa como un leitmotiv que dialoga co corpo e a respiración. No seu manifesto, Novo vincula o acto de respirar coa condición de quen lembra e quen ama, e plantea a memoria como un fenómeno plural que non se reduce a un único lugar do cerebro. Esa reflexión inspira obradoiros e encontros onde a noción de recordo ponse en relación coa performance, o arquivo e a transmisión oral. A edición, por tanto, propón unha lectura ampla da memoria que vai desde o íntimo ata o colectivo.
O festival chega ademais como unha cita que marca a entrada da primavera na cidade e que aspira a atraer a un público heteroxéneo: poetas, cineastas, científicos, narradores, divulgadores, músicos e activistas compartirán escenario e debate. A organización pon o acento na coexistencia de modalidades diversas para fomentar cruces inesperados entre disciplinas. Aínda que boa parte da programación está pensada para público xeral, prevéronse tamén actividades orientadas a profesionais e estudantes. A presenza de figuras relevantes do panorama poético busca consolidar o festival como un referente na escena literaria galega e estatal.
Os detalles completos do calendario, os horarios e a distribución das sedes están dispoñibles nos canles oficiais do festival e do Ayuntamiento de Santiago. Os organizadores convidan a seguir a programación a quen desexe participar, e reiteran que a clausura do 21 de marzo pretende ser unha celebración aberta da palabra oral que convoque a cidade en torno á poesía. Con este plantexamento, «Alguien que respira!» aspira a renovar o interese pola escoita e a situar a memoria como materia poética compartida.
