Santiago — A administración autonómica tramite un goteo constante de expedientes contra propietarios que non cumpren a normativa sobre animais de compañía: en 2025 a Consellería de Medio Ambiente pechou 308 sancións firmes, e a conduta máis repetida foi a falta de identificación de cans considerados potencialmente perigosos. A cuestión non é anedótica: case dous terzos das infraccións graves están vinculados ao absentismo do microchip e do rexistro, condutas que conlevan multas de ata 5.000 euros e, nos casos extremos, o comiso do animal e a prohibición de tenza.

A infracción máis común e por que preocupa

Os datos que manexa a Xunta non deixan moitas dúbidas: das sancións consideradas graves, a principal —con 151 multas en 2025— é non ter «fichado» o can potencialmente perigoso. Esa cifra é case idéntica á do exercicio anterior, cando se rexistraron 147 sancións pola mesma razón, o que revela un patrón de reincidencia máis ca un pico accidental. Á falta de microchip e rexistro, as autoridades perden capacidade de control sobre animais que por lei están sometidos a obrigas adicionais —dende seguros de responsabilidade civil ata medidas de seguridade na vía pública—, e a consecuencia inmediata é un maior risco para a convivencia.

Na práctica, os requirimentos para estes cans non só implican un número nunha base de datos. Exixen que o animal vaia provisto de bozal e correa nas saídas, que o seu propietario acredite aptitudes e conte coa póliza cando procede. O incumprimento persistente traduciuse non só en sancións económicas, senón en operacións de retirada: a imaxe de cans intervidos en novembro de 2024 nun caso en Cambados lembra que detrás dos expedientes administrativos hai animais que acaban en mans de servizos municipais e protectoras.

A cifra de cans catalogados oficialmente como «potencialmente perigosos» en Galicia é relevante por si mesma: 20.606 animais rexistrados. Ese volume supón un desafío de xestión para os concellos e para a propia Consellería: inspeccións, control documental e campañas de concienciación que, por agora, non lograron reducir a gravidade da infracción máis repetida.

Unha lei con percorrido, pero con tensións no territorio

A normativa autonómica que reforma o réxime de tenza entrou en vigor en 2018 e, desde entón, a estatística arroxa máis de 2.400 sancións derivadas da súa aplicación. Ademais da falta de identificación, as infraccións graves máis frecuentes inclúen o abandono, o maltrato, o mantemento en condicións hixiénico-sanitarias deficitarias, a tenza en instalacións non autorizadas e deixar animais soltos por vías públicas.

Estas condutas non xorden no baleiro: teñen raíces culturais e estruturais. En amplas zonas rurais de Galicia, a relación cos cans responde a tradicións de traballo e caza; moitos cans permanecen en fincas ou cuartadas e os trámites administrativos —microchip, seguro, ficha— non sempre se perciben como prioritarios. Ademais, as protectoras e os canís locais arrastran unha capacidade limitada, o que dificulta a reacción rápida cando se detectan situacións de abandono ou hacinamento. En Meira, por exemplo, operativos recentes saldáronse coa retirada de 22 cans de caza, unha mostra de que a problemática afecta tanto a áreas urbanas como a municipios de perfil rural.

Outra tensión habitual ten que ver coa coordinación entre administracións: a Xunta dispón da normativa marco e do rexistro autonómico, pero a detección e a actuación inmediata recaen en moitas ocasións nas policías locais e nos servizos municipais con recursos desiguais. A esa realidade engádese a fenda informativa: numeros