A Xunta presentou un Proxecto de Interese Autonómico (PIA) para urbanizar unha bolsa de solo de 12 hectáreas no barrio do Sagrado Corazón de Lugo coa intención de edificar 22 bloques que sumarían 1.265 vivendas, ademais de espazos verdes e equipamentos. O plan, que a administración autonómica prevé executar por fases e cuxa construción podería arrincar en 2028, tramítase con urxencia para axilizar prazos e está sometido a alegacións de veciños e colectivos. O ámbito afectado ubícase entre as rúas Serra de Meira, Calzada das Gándaras e Venancio Senra, unha zona practicamente sen edificacións que a Xunta pretende urbanizar e sacar despois a concurso de promocións. Os promotores do proxecto defenden que a iniciativa responde á demanda de vivenda prevista para a próxima década, mentres que detractores alertan polo procedemento de expropiación e polo impacto ambiental e social.
O documento, elaborado polo estudo do arquitecto lucense José Alonso, plantea non só a edificación residencial senón tamén a creación dun eixo verde que atravesse o novo desenvolvemento, unha praza central, un carril bici e as infraestruturas de servizos necesarias. Trátase dun PIA, figura que permite á Xunta axilizar trámites urbanísticos e, segundo a administración, responder con maior rapidez ás necesidades do mercado. A previsión oficial é ir desenvolvendo as fases de construción en función da demanda e da capacidade de execución, co horizonte de comezar a erguer as primeiras promocións en 2028. O proxecto foi exposto publicamente durante un prazo de información que algúns veciños consideraron insuficiente pola súa brevidade e pola complexidade da documentación.
En total, o ámbito está composto por 84 parcelas cunha superficie media de 1.429 metros cadrados; o 84% deses terreos pertencen a particulares e o 16% restante a entidades ou administracións. Entre os titulares figuran seis parcelas da promotora Dmanán e cinco do propio Concello de Lugo. Na zona hai escasas construcións: un grupo elevador de auga municipal fóra de uso que se demolirá, unha antena de radiofrecuencia que se reubicará, dous alpendres que se expropiarán, unha edificación anexa ao núcleo de Burozos e unha piscina que tamén quedarán integradas ou removidas segundo o planeamento. Ademais, o plan incorpora a pista do colexio Sagrado Corazón, que pasará a formar parte do deseño urbano.
A Xunta propón expropiar eses terreos, urbanizalos e despois sacar a concurso as parcelas para que promotores e construtores poidan adquirilas e edificar. O custo estimado para a urbanización ascende a 15 millones de euros, aos que haberá que engadir o desembolso pola adquisición dos solos, que se compensará conforme ao prezo de solo rústico vixente ao non se encontrar o ámbito cualificado como urbano. Precisamente ese criterio de valoración é un dos principais focos de rexeitamento entre os propietarios afectados, que denuncian indemnizacións insuficientes; noutros procesos similares algúns particulares recorreron e obtiveron sentenzas favorables nos tribunais.
O estudo que acompaña ao plan inclúe unha análise de demanda que conclúe que, se Lugo mantén un crecemento demográfico do 0,5% anual, a cidade precisará entre 2.500 e 3.000 vivendas entre 2025 e 2035. Esa estimación ten en conta a existencia de vivendas baleiras ou inapropiadas para a demanda actual, a necesidade de substituír inmobles obsoletos e a reserva estrutural para manter un mercado dinámico. En paralelo, existen máis de 1.000 persoas inscritas no rexistro municipal de demandantes de vivenda, un dato que a Xunta utiliza para xustificar a capacidade de absorción do mercado. O planeamento modifica así mesmo a clasificación prevista no PXOM, que contemplaba todo o solo como protexido, e agora reserva unha repartición de usos con diferente grao de protección.
Segundo a proposta, a oferta residencial distribuiríase en porcentaxes que combinan vivenda libre, social e de réxime medio, co obxectivo declarado de atender a distintos segmentos de demanda. Os responsables técnicos sosteñen que esa mestura favorecerá a cohesión social e a viabilidade económica do proxecto, ao tempo que facilita a colaboración entre a administración e promotores privados. Non obstante, asociacións como Adega e colectivos veciñais presentaron alegacións cuestionando aspectos ambientais e urbanísticos, e reclamaron maior transparencia e garantías respecto da conservación de zonas verdes e da mobilidade no contorno.
O proceso participativo foi criticado polo curto prazo de exposición pública —quince días— e pola densidade do expediente, que segundo veciños dificulta unha valoración completa. A Xunta afirma que está a analizar todas as alegacións recibidas antes de aprobar de xeito definitivo o PIA e avanzar coas expropiacións. Fontes municipais lembran que, unha vez urbanizado o solo pola administración autonómica, as parcelas adxudicaránse mediante concurso para promover a construción por terceiros, o que obrigará a coordinar calidades, prazos e dotacións en cada fase.
O proxecto do Sagrado Corazón plantexase como unha intervención estratéxica para aumentar a oferta de vivenda en Lugo e ordenar un solo periurbano ata agora infrautilizado, incorporando elementos de mobilidade sostible e espazos públicos. Con todo, a súa viabilidade dependerá do resultado do trámite de alegacións, do xeito en que se compensen os propietarios e de eventuais recursos xudiciais que poidan paralizar partes do proceso. A expectativa oficial é que, se se sortean eses escollos, as primeiras obras poidan iniciarse en 2028, pero veciños e colectivos advirten de que a cronoloxía podería alongarse se persisten as discrepancias sobre o prezo de expropiación e os impactos ambientais.
