A columnista Mariluz Villar planteou o 15 de marzo de 2026 en La Región (Ourense) unha reflexión sobre a Intelixencia Artificial como posible instrumento de “poder absoluto”. Nun texto de opinión, a autora compara a ambición contemporánea por controlar a IA coas vellas búsquedas míticas e alquímicas: a pedra filosofal, o Vellocino de Oro e as mazás douradas. A pregunta central do artigo é quen dominará esa capacidade e que consecuencias traerá para a sociedade.
Villar arrinca recorrendo a unha imaxe sobre a curta traxectoria humana na Terra atribuída a Carl Sagan, para subliñar a curiosidade inherente e a compulsión de explorar e posuír. A partir desa premisa, formula se a IA pode converterse na ferramenta que concentre riqueza, coñecemento e control en mans dalgúns. O texto alerta sobre a posibilidade de que ese acaparamento teña efectos profundos na lexitimidade e no exercicio do poder.
O artigo utiliza referencias mitolóxicas para explicar a magnitude simbólica desa procura: heroes que arriscan todo por obxectos que prometen poder, pero sen garantía dun final feliz. Con eses exemplos, a autora convida a considerar non só as capacidades técnicas da IA, senón tamén as implicacións éticas e políticas da súa adopción desbocada. A advertencia é explícita: a ambición pola dominación tecnolóxica pode reproducir vellas dinámicas de desigualdade e abuso.
A mitoloxía como espello da ambición técnica
Villar evoca figuras clásicas como Jasón e os traballos heroicos do mundo grecolatino para debuxar paralelos entre mitos e tecnoloxía. Neses relatos, obxectos extraordinarios simbolizaban poder e lexitimidade, pero a súa obtención esixía violencia, engano ou sacrificio. Esa tensión entre promesa e custo serve como metáfora para pensar a IA: un logro capaz de transformar a vida cotiá pero con riscos difíciles de prever.
Os mitos recordan que o desexo de control non garante resultados virtuosos. A autora subliña que, aínda obtendo as “mazás douradas” tecnolóxicas, os protagonistas non sempre acadaban un desenlace positivo. Aplicado á IA, ese razoamento abre a cuestión de quen marca as regras e que valores se priorizan no seu desenvolvemento e no seu uso.
O paralelismo mitolóxico serve ademais para destacar un punto político: as ferramentas poderosas tenden a reforzar estruturas de autoridade existentes se non se deseñan contrapesos. Por iso, a columna reclama un debate público máis intenso sobre a distribución do poder tecnolóxico e sobre os límites que deben impoñerse.
Riscos contemporáneos e necesidade de gobernanza
Alén da metáfora, a autora apunta a problemas concretos: concentración de capacidades en grandes empresas e estados, opacidade nos algoritmos e o potencial para amplificar desinformación, vixilancia masiva ou sesgos discriminatorios. Son riscos que non se mitigarán polo propio avance técnico e que esixen intervención política.
Villar aboga por unha regulación que combine control democrático, transparencia e responsabilidade empresarial. Propón tamén unha educación pública que prepare á cidadanía para entender e esixir límites á tecnoloxía. Sen eses elementos, advirte, a IA podería consolidar formas de poder que escapen ao escrutinio público.
A columna, en suma, non rexeita o progreso nin a utilidade da IA, pero reclama prudencia e debate. O punto central é que a procura de capacidade ilimitada debe acompañarse de reflexións sobre xustiza, dereitos e control democrático. Se non, a promesa de transformación pode converterse na perpetuación de privilexios.
O peche do texto é unha invitación á responsabilidade colectiva: preguntar quen posuírá os “instrumentos” da era dixital e como se evitará que eses instrumentos se convertan nunha fonte de dominación. Esa pregunta, conclúe Villar, é a que definirá se a IA será un ben común ou un novo motivo de desigualdade.
