O conselleiro de Sanidade presentou este venres no centro de saúde Virxe Peregrina de Pontevedra un proxecto piloto que incorpora intelixencia artificial para o cribado automático da retinopatía diabética, co obxectivo de axilizar o diagnóstico precoz e reducir as derivacións innecesarias. A ferramenta comezará a funcionar de xeito inmediato na área sanitaria de Pontevedra e permitirá que os resultados das retinografías estean dispoñibles de forma case inmediata. Segundo os responsables autonómicos, a iniciativa busca mellorar a cobertura do cribado entre as persoas con diabetes e optimizar a actividade dos servizos de oftalmoloxía.
A presentación correu a cargo de Gómez Caamaño en compaña do delegado territorial da Xunta, Agustín Reguera; do director xeral de Asistencia Sanitaria, Alfredo Silva, e do xerente da área sanitaria, José Flores. Os asistentes amosaron no centro de saúde o funcionamento do retinógrafo e a integración do algoritmo de análise cos circuítos de atención primaria. Fontes do Sergas explicaron que o sistema incorporarase á rutina dos centros de saúde para realizar as probas de cribado periódicas aos pacientes diabéticos.
O procedemento consiste en captar a imaxe da retina mediante retinografía na atención primaria e sometela de xeito automático ao algoritmo de intelixencia artificial, que avalía a presenza de signos de retinopatía. Cando a IA detecta unha imaxe sospeitosa, o sistema xera automaticamente unha cita co oftalmólogo para a valoración clínica; se a proba é normal, o paciente obtén o resultado sen necesidade de derivación. Esta vía de traballo reduce o tempo de resposta e permite priorizar a quen requiren atención especializada.
Os responsables sanitarios subliñaron varias vantaxes: a automatización do triaxe, a redución da carga asistencial nas consultas hospitalarias e o incremento das coberturas de cribado ao facilitar que máis persoas poidan someterse á proba no seu centro de saúde. Ata agora, case a totalidade das retinografías realizadas en primaria remitíanse ao servizo de oftalmoloxía do hospital para a súa interpretación, o que xeraba atrasos e un volume elevado de derivacións. Coa nova ferramenta preténdese optimizar recursos e acurtar os prazos de detección de lesións que poden comprometer a visión.
A Xunta vincula este proxecto cun paquete máis amplo de dixitalización sanitaria que se financia con fondos europeos: el gobierno gallego está movilizando 1,4 millones de euros para incorporar solucións tecnolóxicas ao sistema público. Ademais do cribado de retinopatía diabética, el Servicio Gallego de Salud impulsa o emprego de intelixencia artificial en programas de detección de cancro de mama e de próstata, en cribados citolóxicos e na valoración de imaxes de radioloxía simple, como tórax e patoloxía osteomuscular.
Durante a visita, o conselleiro defendeu a aposta pola transformación dixital da sanidade pública e asegurou que Galicia avanza na regulación e aplicación da intelixencia artificial no ámbito sanitario. Tamén recoñeceu o traballo dos profesionais que participan na implementación para que as ferramentas se utilicen con garantías clínicas e de seguridade. Os responsables insistiron en que a IA actúa como apoio ao criterio médico e non substitúe a confirmación ou o tratamento que corresponde ao especialista.
Na práctica, o sistema intégrase cos circuítos existentes: as imaxes obtidas no centro de saúde envíanse ao algoritmo, que devolve un informe de cribado e, cando proceda, programa a consulta con oftalmoloxía. Os xestores sanitarios esperan que esta nova operativa reduza consultas presenciais innecesarias e permita destinar máis recursos aos pacientes que realmente requiren intervención temperá. Tamén se contempla manter mecanismos de supervisión e revisión por parte dos equipos clínicos para garantir a calidade dos diagnósticos.
A posta en marcha en Pontevedra forma parte dunha tendencia crecente na sanidade pública cara ao uso de ferramentas dixitais para mellorar o acceso e a eficiencia, se ben expertos e autoridades lembran a necesidade de validar as solucións e garantir a protección de datos. O balance inicial centrarase en medir a redución de derivacións, a rapidez na entrega de resultados e a aceptación por parte de pacientes e profesionais, coa vista posta nunha posible ampliación a outras áreas sanitarias se a experiencia é positiva.
