Por que seguimos expoñéndonos aos tramos máis perigosos das estradas?

A viaxe cotiá e a xeografía do risco invisible

A maioría dos condutores españois arrinca cada día o seu coche sen pararse a pensar na imprevisible lotaría que supón cruzar algúns puntos negros das nosas estradas. Non son simples zonas conflitivas: son verdadeiros epicentros do risco, perfectamente identificados polas estatísticas pero case invisibles para quen os atravesa coa rutina. Ata que punto a información pública sobre estes lugares chega a cambiar os nosos hábitos ou decisións ao volante?

Información dispoñible, ¿ferramenta eficaz ou dato esquecido?

Durante anos, plataformas e asociacións de automobilistas intentaron poñer sobre o mapa os tramos con maior concentración de accidentes. O acceso a buscadores de puntos negros ou listaxes actualizadas permite hoxe consultar, por exemplo, os puntos quilométricos de maior sinistralidade na rede viaria nacional e en provincias concretas como Ourense. Porén, a utilidade real destes recursos segue estando en entredito. ¿Consultan os condutores esta información antes de planificar os seus desprazamentos? ¿É suficiente con saber onde están os riscos ou é necesario redefinir a forma na que se comunica e aplica este coñecemento?

Estradas convencionais: o talón de Aquiles da seguridade viaria

Nos debates sobre sinistralidade viaria, sempre reaparece a particular vulnerabilidade das estradas convencionais, esas vías secundarias que atravesan o territorio e soportan, malia ter menos tráfico, unha proporción preocupante de accidentes graves. En rexións como Galicia, a incidencia é especialmente notoria. Os datos públicos veñen sinalando unha concentración significativa de sinistros, con ducias de accidentes e un saldo de feridos e falecidos que non se reduce ano tras ano. É unha chamada de atención constante á administración e á cidadanía sobre a necesidade de actuar nestes escenarios cotiáns.

Autoestradas: seguridade aparente, riscos concentrados

Aínda que as autoestradas se asocian habitualmente cunha maior seguridade, existen certos puntos estratéxicos —nós, enlaces e accesos a grandes cidades— onde a estatística demostra o contrario. Especialmente no eixo atlántico galego, hai localizacións que repiten nas listaxes de maior número de accidentes e vítimas. As causas adoitan ser múltiples: dende o volume de tráfico e a complexidade das interseccións ata factores de deseño ou sinalización insuficiente. A mera existencia destes tramos é un recordatorio de que a seguridade absoluta non existe e de que a vixilancia e a mellora deben ser permanentes.

¿Que pode facer a administración (e o condutor)?

A reacción institucional á identificación de tramos perigosos adoita traducirse en actuacións puntuais: reforzos de sinalización, controis, campañas de concienciación ou, no mellor dos casos, melloras no trazado. Porén, a frecuencia coa que certos puntos negros reaparecen ano tras ano pon de manifesto a necesidade de estratexias máis integrais e sostidas. Pola súa banda, os condutores raramente modifican a súa ruta habitual ou a súa actitude ante o perigo simplemente por coñecer unha estatística. Aquí xorde unha cuestión de fondo: ¿é a información suficiente para cambiar comportamentos, ou é preciso que as medidas de seguridade sexan visibles e tanxibles no entorno físico?