O Museo da Terra de Melide alertou sobre o «alarmante estado estrutural» da ponte de Furelos tras unha inspección realizada aproveitando a baixada do caudal do río, que permitiu comprobar danos graves nun dos piares e na cimentación. A revisión, feita por técnicos e expertos nas últimas semanas e difundida o 12 de marzo de 2026, sitúa o problema entre a primeira e a segunda arcada desde o lado norte e apunta a un risco que esixe actuación urxente. O conxunto de afectacións afecta elementos históricos da infraestrutura e plantexa dúbidas sobre a seguridade do paso. A institución reclama medidas coordinadas coas autoridades competentes para evitar un empeoramento que podería comprometer a estabilidade da ponte.
Os técnicos documentaron a perda case completa do tallamar entre a primeira e a segunda arcada polo lado norte, así como un importante deterioro do espolón que debería desviar a corrente. Na cara oeste apreciase a desaparición dunha parte do paramento, e o máis preocupante é o desgaste da bancada de cimentación sobre a que apoia a pila, o que provocou unha separación visible entre o intradós do arco e o macizado do pilar. Estas avarías non son superficiais: afectan á xeometría e ao apoio dos arcos, elementos clave para a distribución de cargas nunha ponte de fábrica. A perda de materiais e a rotura de pezas poñen en cuestión a capacidade portante do tramo afectado.
Ademais dos danos mencionados, a inspección constatou fendas e desprazamentos de dovelas en varias arcadas e signos de debilitamento no estribo sur, o que suxire procesos de degradación avanzados en distintos puntos do monumento. Os expertos compararon estas novas observacións con desperfectos xa coñecidos e advertiron que a conxunción de patoloxías pode acelerar a evolución negativa se non se aplican medidas de contención. A revisión realizouse durante un período de caudal baixo que permitiu ver zonas que habitualmente están sumergidas ou cubertas por vexetación. Esa circunstancia facilitou a avaliación, pero tamén evidenciou que as labores de vixilancia previa foron insuficientes para impedir o avance dos danos.
O Museo da Terra de Melide criticou tamén a intervención de rehabilitación executada recentemente, que ao seu xuízo non resolveu os problemas estruturais e, ao contrario, incrementou a carga sobre a estrutura ao incorporarse arredor de corenta toneladas de pedra ao armazón da ponte. Segundo a institución, esa achega de material tería incrementado esforzos en elementos xa debilitados e podería ter contribuído ao agravo das fendas e separacións detectadas. Os técnicos reclaman que calquera actuación de consolidación teña en conta o comportamento antigo da fábrica e a necesidade de solucións reversibles e compatibles co patrimonio. A falta dun proxecto técnico integral e de seguimento foi sinalada como unha das causas do actual estado de alarma.
Fronte á inacción institucional, a Asociación de Troiteiros Río Furelos protagonizou unha intervención voluntaria a finais do verán de 2025 que o museo cualificou de providencial. O colectivo retirou vexetación e sedimentos do cauce na base da ponte, eliminando un efecto de taponamento que impedía o paso da auga polos ollos da obra. Esa limpeza permitiu a evacuación dos elevados caudais rexistrados durante o inverno posterior, evitando obstruccións que poderían ter producido maiores danos. Non obstante, os responsables locais subliñan que as tarefas de mantemento puntuais non suplen unha estratexia de conservación a longo prazo.
A ponte de Furelos, de orixe histórica e situada nun contorno de uso peonil e de peregrinación, entraña ademais un valor patrimonial que engade urxencia á súa preservación. O museo trasladou xa a situación ás administracións competentes e solicitou a realización de estudos estruturais exhaustivos e a adopción de medidas cautelares para garantir a seguridade de viandantes e vehículos se fose necesario. A posibilidade de cortes puntuais ao tráfico ou de sinalización preventiva figura entre as opcións que se barallan mentres se define un plan de intervención. A comunidade local mostra inquietude polo risco que supón a perda progresiva dun elemento histórico que conecta núcleos e tradicións.
Fontes consultadas por este xornal indican que, por agora, non trascendeu unha resposta oficial detallada nin un calendario de actuación por parte das administracións responsables do mantemento da ponte. O museo e colectivos veciñais esixen que calquera actuación conte coa supervisión de especialistas en patrimonio e en estruturas de fábrica para evitar solucións que poidan resultar contraproducentes. Tamén reclaman transparencia na contratación e na memoria técnica de futuras obras. A xestión da ponte entra así no debate sobre a conservación do patrimonio nas áreas rurais, onde a miúdo conflúen limitacións orzamentarias e necesidade de protección do legado histórico.
A situación en Furelos pon de manifesto a importancia de combinar actuacións puntuais de emerxencia con plans de mantemento continuado e con criterios conservacionistas. A suma de negligencias, reparacións improvisadas e a falta de seguimento técnico poden transformar pequenas deficiencias en problemas estruturais de difícil reparación. Os veciños e colectivos locais permanecen á espera de que a administración actúe con celeridade e con criterios que aseguren a integridade da ponte sen comprometer o seu valor histórico. Galicia Universal seguirá informando sobre as xestións e as decisións que adopten as autoridades para garantir a conservación da ponte de Furelos.
