A agrupación voluntaria de Protección Civil de Santiago de Compostela conmemora este fin de semana os seus 30 anos de actividade cunha gala pública e unha xornada de portas abertas que arrancan o venres 13 de marzo de 2026 ás 19:00 na Sala Mozart do Auditorio de Galicia. A celebración servirá para recoñecer a traxectoria de quen sostiveron o servizo desde a súa constitución e para poñer en valor o seu papel na xestión de emerxencias e eventos cidadáns. O acto premiará a voluntarios con máis de cinco, dez e até vinte anos de compromiso e quere destacar a evolución do colectivo, que pasou duns comezos modestos a unha estrutura con decenas de membros. O obxectivo, segundo os organizadores, é visibilizar a vocación de servizo público que sostén á agrupación e reforzar a colaboración con outros dispositivos municipais e comarcais.
A agrupación constituíuse o 13 de marzo de 1996, baixo a responsabilidade do entón concelleiro e exalcalde Xosé Sánchez Bugallo e co mando da Policía Local da época, José Manuel Traba. Aquela iniciativa, lembran desde o Concello, naceu con recursos moi limitados pero coa vontade clara de complementar os servizos públicos en situacións de emerxencia e de apoio loxístico. Ao longo destas tres décadas, Protección Civil ampliou a súa operatividade e a súa presenza nas principais citas e crises que marcaron a cidade e a comarca. A memoria do colectivo recolle tanto intervencións en grandes catástrofes como a súa implicación cotiá en dispositivos de seguridade e apoio a eventos multitudinarios.
A gala programada para o venres será pública e terá un carácter festivo e de recoñecemento: ademais de entregar distincións a voluntarios con máis de cinco e dez anos de servizo, distinguirase a unha persoa que cumpre dúas décadas como integrante. Os responsables municipais explicaron que tamén se homenaxeará a agrupacións doutros concellos cos que Compostela coopera en dispositivos conxuntos. A organización cifra en máis de cincuenta o número de persoas voluntarias que integran hoxe a agrupación, fronte aos aproximadamente douscentos operativos anuais que se realizaban nos inicios e que aumentaron ata acadar miles de actuacións na actualidade.
O concelleiro encargado de presentar os actos, Xan Duro, subliñou a importancia da agrupación para o funcionamento diario da cidade e lembrou varios episodios nos que a súa intervención foi determinante. Entre as intervencións citou a traxedia ferroviaria de Angrois, a resposta durante a pandemia de COVID-19, a coordinación tras o afundimento do Prestige e a acollida de persoas refuxiadas procedentes de Ucrania. Duro tamén destacou a colaboración que a agrupación ofreceu fóra de Galicia, como no apoio tras a DANA na Comunidad Valenciana, e sinalou que sen ese reforzo voluntario moitas actuacións terían sido máis difíciles de xestionar.
A xefa de Protección Civil, Begoña del Río, cualificou o seu labor á fronte do servizo como «un agasallo profesional» pola experiencia que comparte coas persoas voluntarias e puxo o acento na entrega e no sacrificio que implican esas horas dedicadas á comunidade. Del Río explicou que o colectivo desenvolve dispositivos en todo tipo de eventos e actúa tamén en alertas por desaparicións no termo municipal, ofrecendo recursos humanos para rastrexos e apoio loxístico. Na presentación estivo acompañada por dous voluntarios que representan a pluralidade do grupo e que poñen rostro ao traballo cotián da agrupación.
A idade mínima para integrarse en Protección Civil é de 16 anos, e a agrupación compostelá exhibe unha composición heteroxénea: hai dende profesionais con perfís específicos —técnicos informáticos ou xardineiros que achegan coñecementos particulares— ata persoas xubiladas que dedican o seu tempo libre á axuda comunitaria. Esa variedade, sinalan desde a xefatura, permite configurar equipos versátiles capaces de adaptarse a diferentes necesidades e sumar capacidades que complementan á policía e aos bombeiros. O reclutamento e a formación continuada seguen siendo claves para manter a operatividade e a seguridade dos voluntarios nas intervencións.
Ademais da gala, o programa de actos inclúe unha andaina polo último tramo do Camiño de Santiago prevista para o sábado 14 de marzo e que volverá repetirse en xuño, co propósito de implicar á cidadanía e fomentar a visibilidade do servizo. Outras iniciativas conmemorativas desenvolveranse ao longo dos próximos meses, con actividades divulgativas e xornadas abertas para achegar á poboación as tarefas que realiza a agrupación. Os organizadores insisten en que estas accións buscan non só celebrar o pasado, senón tamén afianzar a continuidade do voluntariado no futuro.
O recoñecemento institucional e a proximidade coa poboación marcan o ton destes actos, nos que a corporación municipal quere trasladar a súa gratitude cara a quen sostén o servizo de forma altruísta. Para o Concello, a traxectoria de Protección Civil en Santiago é exemplo de como a colaboración entre administración e cidadanía pode reforzar a resposta ante emerxencias e mellorar a convivencia nunha cidade cunha intensa axenda cultural e turística. A conmemoración dos seus trinta anos persegue, en definitiva, lembrar que gran parte da seguridade e da atención en ocasións críticas descansa en mans de quen voluntariamente se ofrecen a servir.
