A tarde-noite do mércores, arredor de 150 veciños de Cacheiras concentráronse diante do concello de Teo para rexeitar o proxecto dunha planta de tratamento de residuos de construción e demolición promovida pola empresa Excavaciones Midón. A protesta, que os convocantes cualifican de «pacífica, aberta e democrática», rematou coa alcaldesa, Lucía Calvo de la Uz (PP), abandonando o consistorio escoltada pola Policía Local, e a rexedora cualificou o episodio como un «escrache».
A mobilización e o choque de versións
Os veciños citaronse ás 20:00 horas fronte ao edificio municipal, facendo soar pitos e bocinas e coreando lemas como «Alcaldesa, atende, a saúde non se vende» e «Non, non, non, á planta de Midón». Segundo testemuños recollidos entre quen permaneceron na praza, a concentración mantívose ata pasada a finalización do pleno, arredor das 21:00, e prolongaron a súa presenza ata que a rexedora abandonou o concello ás 21:30.
A versión oficial do equipo de goberno sostén que a situación foi «desagradable» e que a alcaldesa tivo que ser acompañada ata o seu vehículo por axentes municipais ante «insultos e increpacións». No comunicado municipal fálase expresamente dun intento de agresión verbal que, segundo a alcaldesa, excede o dereito á protesta.
Os organizadores, integrados na Plataforma STOP Planta de Residuos Cacheiras, negan esa descrición e defenden que a protesta foi cívica. «A nosa plataforma naceu e segue a traballar desde unha posición veciñal, cívica e pacífica, coa vontade de defender unha preocupación real de moitos veciños de Cacheiras», sinala a súa nota pública, que subliña ademais que a discrepancia política e social é lexítima, pero non a desinformación.
«A nosa plataforma naceu e segue a traballar desde unha posición veciñal, cívica e pacífica, coa vontade de defender unha preocupación real de moitos veciños de Cacheiras.»
Competencias, normativa e contradicións públicas
O meollo do conflito non é só a protesta: trátase de quen decide. O Concello de Teo insiste en que non tivo potestade vinculante para autorizar a planta, posto que a tramitación compete á Administración autonómica. A instalación figura, segundo a comunicación municipal, como autorizada ambientalmente pola Xunta, e a ubicación prevista —en solo rústico entre as aldeas de Feros e A Torre— ampararíase na Lei Galega do Solo, artigo 35, apartado ‘m’, que permite instalacións para a xestión de residuos inertes en solo rústico.
Con todo, fai apenas uns días o propio consistorio recoñecera que «nin sequera foi emitido» o informe de viabilidade urbanística que lle solicitara a Consellería de Medio Ambiente, o que engade unha capa de incerteza sobre os pasos administrativos dados ata agora. O dato non é menor: contradí a sensación de que o expediente está pechado e alimenta as dúbidas veciñais sobre transparencia e comunicación.
Curiosamente, alcaldesa e protesta parecen coincidir nun punto: ningunha desexa a planta no lugar proposto. «Se fose por min, esa planta non se instalaría neste punto, senón que se ubicaría no futuro polígono industrial», declarou a rexedora, unha alternativa que é a mesma que defenden os veciños. A coincidencia no diagnóstico non abastou para atallar a crispación.
Impactos locais e memoria periurbana
Para as persoas residentes en Cacheiras, o rexeitamento non é teórico. Os domicilios unifamiliares próximos á parcela prevista e as vías de acceso que chegarían a albergar tráfico pesado xeneraron preocupación polo ruído, o po e o impacto visual. Estas afeccións, sinalan na plataforma, sumaríanse a un tránsito xa crecente en zonas que en apenas unha década cambiaron de paisaxe rural a periurbano.
